خرد کردنِ سیلزدههای ایران مقابل دوربین؛
دورخیز جعفر پناهی برای یک خرس طلای برلین
در یکی از این فیلمها، او کودکی را سوژه خود میکند و او را مقابل دوربین میشکند تا درام اثرش را شکل دهد. چنین اقدامی به شکل واضحی با کدهای اخلاقی مستندسازی به کل در تضاد است. ثبت تصویر از قربانی به ویژه قربانی که قدرت تشخیص کافی به واسطه سن یا هشیاری ندارد، بدون رضایت بستگانش نه تنها غیراخلاقی است بلکه میتواند جنبه حقوقی داشته باشد...

این روزها جعفر پناهی تصاویری از مناطق سیل زده خوزستان در فضای مجازی منتشر میکند که ظاهراً بخشی از مواد خام او برای ساخت مستندی درباره سیل اخیر است؛ تصاویری که انتشار بخشهایی از آن اسباب خشم عمومی در فضای مجازی شد، چون او بدون در نظر گرفتنِ شرایط بحرانی که زنان و کودکان این مناطق با آن مواجه هستند، به دنبال شکستن آنها مقابل دوربین است تا شاید بار دیگر یک خرس طلا از برلین به دستش برسد.
به گزارش «تابناک»؛ جعفر پناهی کارگردان سینما در آذر 1389 به اتهام اجتماع و تباني و تبليغ عليه نظام به شش سال حبس تعزيري و به عنوان تتميم مجازات به 20 سال محروميت از حقوق اجتماعي شامل ساختن فيلم، نوشتن هر نوع فيلمنامه، مسافرت به خارج از كشور و مصاحبه با رسانهها و مطبوعات داخلي و خارجي محكوم شده است. این مجازات اما فرمالیته بود و پناهی تنها نتوانست از ایران خارج شود و سایر امور به صورت روتین توسط او انجام شد و تا اینجا چنین جایزه بین المللی برای فیلمهایی که در دوره محکومیت ساخته، برده و حتی کپی رایت فیلمهایش را نیز فروخته در اروپا اکران شدهاند!
او در سال 2011، مستند «این یک فیلم نیست» را ساخت که جایزه مربی طلایی جشنواره کن را به دست آورد. او در سال 2013، فیلم «پرده» را ساخت که خرس نقرهای برلین را به دست آورد. این کارگردان در ادامه در سال 2015 «تاکسی» را ساخت که این بار خرس طلایی برلین را به او دادند. پناهی در سال 2018 نیز فیلم «سه رخ» را ساخت که برنده جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره کن شد تا بدین ترتیب روند اهدای جوایز به او که جامه قربانی را بر تن کرده و سود چنین ژستی را میبرد، تداوم داشته باشد.
پروژه تازه جعفر پناهی اما ظاهراً یک مستند است. او به مناطق سیل زده خوزستان رفته تا نظیر برخی دیگر از مستندسازان، بدبختی مردم خوزستان را بستری برای ساخت یک اثر جذاب برای جشنوارهها کند. او در این مناطق تصاویری منتشر کرده که واکنشهای تندی را در پی داشته است. از انتشار ویدیویی نژادپرستانه که تأکید دارد عراقیها نباید به ایرانیها کمک کنند و فلسفه کمکهای بین المللی در چنین مناطقی که با تکیه بر آن صلیب سرخ جهانی شکل گرفته را زیر سؤال میبرد تا تصاویری که مشخصاً زمینه ساز تخریب کرامت انسانی و تحقیر مردمانی است که زندگیشان را آب برده است.
در یکی از این فیلمها، او کودکی را سوژه خود میکند و او را مقابل دوربین میشکند تا درام اثرش را شکل دهد. چنین اقدامی به شکل واضحی با کدهای اخلاقی مستندسازی به کل در تضاد است. ثبت تصویر از قربانی به ویژه قربانی که قدرت تشخیص کافی به واسطه سن یا هوشیاری ندارد، بدون رضایت بستگانش، نه تنها غیراخلاقی است بلکه میتواند جنبه حقوقی داشته باشد و به جرم انگاری و دریافت غرامت در هر کشوری منتهی شود. با این حال، گاهی شهوت دریافت جایزه از جشنوارههای کن و برلین و ونیز، باعث میشود، اشخاص فطرت ذاتیشان را سرکوب کنند و سنگدلی ابزار حرفهشان شود.
جعفر پناهی همیشه فیلمساز متوسط بود که همچون برخی دوستانش صرفاً با حرکت روی خطوط قرمز یا عبور از خطوط قرمز و «تولید فیلم به قصد توقیف» در راستای ایجاد تنش و معرفیِ خود به جشنوارهها به عنوان یک کارگردانِ هنجارشکن به کسب پرداخته است. این رفتارها پس از بازنشستگی پناهی از کارمندی سازمان صداوسیما تشدید شد و اکنون به گونهای همه چیز را نادیده میگیرد که حتی طرفدارانش نیز نمیتوانند با منطق از رفتارهایش در میانه یک سیل خانمانبرانداز دفاع کنند.
جای تأثر دارد که برخی مسئولین در سالهای اخیر به کمک جعفر پناهی آمدهاند و زمینه لازم را فراهم کردهاند تا پناهی به چنین مسیری فرو بغلتد و هرچه ساخت توسط محافل بین الملل چشم بسته ستایش شود. بیشک اگر او یک فیلم ضعیف اما سیاه درباره سیل خوزستان بسازد، همچون فیلمهای اخیرش با موجی از تحسین و جوایز بین المللی مواجه میشود و همین تصمیمِ از پیش تعیین شده ی برخی جشنوارههای بین المللی باعث شده او حتی به هموطن کم سن و سالش در میان مصیبت نیز رحم نکند. با دنیای بیرحمی مواجه هستیم که جعفر پناهی به خوبی قواعد آن را درک کرده است! باید به مسئولینی که با تصمیمات اشتباه چنین بستری را برای پناهی فراهم ساختند، تقدیر کرد!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
تو فیلمش که مشکلی نداشت
خداییش ای قوم مسلمان ،کدومتون این ۲۰ ثانیه فیلم تابناک را دید و بعد نظر داد ؟؟؟
یه بچه نشون میده ،میگه مدرسه تون اسم چیه میگه فلان ،میگه الان کجاست ،میگه زیره آب ،میگه خوشحالی نمیری مدرسه
میگه نه ،با یه بغضی میگه نه خوشحال نیستیم
کجاش سیاه نمایی بود
چی کار به سازمان صلیب سرخ جهانی داشت
چی کار به هلال احمر عراق داشت
نویسنده متن بالا ،چی دیدی ؟؟
تابناک چرا هرکه بقول شما سیاه نمایی میکند مورد توجه جایزه در کشورهای آزاد میشود2- درحالیکه ملیارد ملیارد پول مردم در ایندوره به یغما رفته وهیچ کار اساسی هم برای پیش گیری بعلت قدرت نمیشود حالا گرفتن جایزه پناهی که بی پناه شده تمام مشکلات را حل میکند شرافتمندانه ببین کیها محکوم به زندانهای طولانی میشوند
جعفر پناهی چون یک صدا و سیمایی است به خودی خود هیچ ارزشی ندارد.
ولی از طرفی هم ما نمی توانیم به 80000000 جمعیت هم بگیم که همه باید مثل ما فکر کنند .
حتی خدا هم نخواسته همه مثل فکر و عمل کنند .
از کجا میدونین که از والدینش اجازه نگرفته ؟؟؟؟؟؟؟؟
ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست عرض خود میبری و زحمت ما میداری
در ضمن اگر ایشان کارگردان متوسطی است چرا اینقدر خودتو اذیت میکنی و مطلب مینویسی؟
تو اين مملكت حرف حق بزني ميشي مزدور و مواجب بگير خارجي
الان داشت تو اين فيلم ادم فروشي ميكرد؟ الان تو ادم فروشي ديدي.
جالبه تفنگ دست دادن کودکان و جلو توپ وتانک فرستادن درزمان جنگ باعراق مخالف اصول انسانی و حقوق بشری نبود اما مصاحبه جعفرپناهی با کودکان متضاده با این اصول.اون بچه ها هم اونموقع بلحاظ سنشون دچار احساسات بودن تاتعقل
موافقم
تنها نکته مثبت تو کارنامش همون بادکنک بود که اون هم خب بیشتر بازی با احساس مخاطب بود که مورد توجه قرار گرفت !
شما ها طبعتون خیلی روشنه هر کی با اونور ابیها و مشکل دارها دشمنان کشور جور شد از نظر شما هر چقدر هم بزرگ نباشه ، میشه انسان بزرگ و استاد اعظم و ....
واقعا این چه کاری هست دقیقا مثل اعترافات تلویزیونی هست مثل برنامه سراب هست وای باید از اینگونه کارها جلوگیری شود نشان داده شود که همه مردم ایران در رفاه و آزادی وخوشی هستند
تا قبل ارایه طرفدار پناهی بودم ولی وقتی فیلم رو دیدم اگه دیدمش میزنم تو گوشش
خون آلوده خودت رو کثیف نکن .
الان این شکستن کودکه اسمش. خوبه بادکنک سفید بد بوده هزار بار نشونش دادیم. اگر میخواید کسی رو نفی کنید لااقل سعی کنید دلایل خوبی برای اقناع مخاطبتون بیارید من اصلا از سبک ایشون خوشم نمیاد به عنوان مخاطب معمولی و لی شما اگر نقد ودارید نقد درست بدین مردم قانع شن. بعد جایزه گرفتن به نام ایران بده. شما خیلی هنرمندین یهمستند از کودکان متکدی همین تهران خودمون بسازین که هر روز با بی تفاوتی از کنارشون رد میشیم. روی زمین میشینن هزارتا مرض می گیرن معلوم نیست شبا کجا و تو چچه شرایطی می خوابن. آه همین مظلوما میگیره یه روز که اینقدر راحت نادیده گرفته شدن. تو منطقه یک روزی ده ها مسئول از خحیابونا رد میشه و یدونه از اینارو نمیتونه از این شرایط نجات بده درباره این ظلم آشکار بنویسین. نمیخواد نگران فرهنگی باشین که پناهی با جایزه گرفتن تو جشنواره ها به خطر میندازه
جناب بندری خودتی.
مجانی که انجام نمی ده،
خیلی تند می روید ، شما در خصوص کل دنیا اظهار نظر و حکم صادر می کنید !!!
ایشون حق داره در این کشور آزاد ! حرف بزنه و فیلم بسازه
سیاه نمائی یعنی غافلگیر شدن همواره سازمان و نهادهائی که باید غافلگیر نشوند
سیاه نمائی یعنی نبودن عدالت در مجازات مجرمین
به این قبیل فیلم ها اصطلاحا میگن "پورنوگرافی فقر"
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.