ترامپ در سراشیبی شکست سنگین؛ دموکرات‌ها در مسیر فتح کنگره

به گزارش گروه بین‌الملل تابناک، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر ۲۰۲۶، با تغییر چشمگیر موازنه سیاسی در واشنگتن همراه شد. تازه‌ترین نتایج از پیروزی دموکرات‌ها در رقابت برای کنترل هر دو مجلس کنگره حکایت دارد؛ تحولی که دولت دونالد ترامپ را در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری با کنگره‌ای تحت کنترل حزب رقیب مواجه می‌کند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دموکرات‌ها دست‌کم ۵۴ کرسی سنا و ۲۱۹ کرسی مجلس نمایندگان را به دست آورده‌اند. این نتایج در حالی رقم خورده که جنگ علیه ایران، افزایش هزینه‌های زندگی و نارضایتی از عملکرد دولت ترامپ از موضوعات اثرگذار بر فضای انتخاباتی بوده‌اند.

 ترامپ از حالا به فکر مقابله با کنگره دموکرات‌هاست

هم‌زمان با انتشار نتایج اولیه، اظهارات دونالد ترامپ درباره احتمال پیروزی دموکرات‌ها در کنگره نیز مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. او در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز اعلام کرده که در صورت کسب اکثریت مجلس نمایندگان یا سنا توسط حزب رقیب، از اختیار قانونی خود برای وتوی طرح‌های آنان استفاده خواهد کرد.

ترامپ با اشاره به این اختیار گفته است که در صورت پیروزی دموکرات‌ها، از اینکه او را «آقای وتو» خطاب کنند استقبال می‌کند.رئیس‌جمهور آمریکا در حالی بر استفاده از حق وتو تأکید کرده که این اختیار نیز محدودیت‌های قانونی مشخصی دارد؛ به‌گونه‌ای که اگر دو سوم اعضای هر دو مجلس کنگره به یک طرح رأی دهند، امکان بی‌اثر کردن وتوی رئیس‌جمهور وجود خواهد داشت.

از سوی دیگر، شبکه سی‌ان‌ان به نقل از منابع نزدیک به کاخ سفید گزارش داده است که ترامپ احتمال تحقق بدترین سناریو برای جمهوری‌خواهان را نیز در نظر گرفته و خود را برای نتیجه‌ای نامطلوب آماده کرده است.

 پیشتازی دموکرات‌ها در رقابت بر سر سنا

در رقابت مجلس سنا نیز نتایج اولیه از وضعیت امیدوارکننده دموکرات‌ها حکایت دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این حزب در چند ایالت موفق شده است از رقبای جمهوری‌خواه پیشی بگیرد و در برخی رقابت‌ها نیز کرسی‌هایی را که پیش‌تر در اختیار جمهوری‌خواهان بود، به دست آورد.

در کارولینای شمالی، دموکرات‌ها موفق به تصاحب یک کرسی جمهوری‌خواهان شده‌اند و در ایالت‌هایی مانند اوهایو، کانزاس و تگزاس نیز رقابت‌ها به سود آنان پیش می‌رود. برآوردهای اولیه برخی مؤسسات نیز از احتمال کسب ۵۲ یا ۵۳ کرسی سنا توسط دموکرات‌ها حکایت دارد؛ هرچند تا مشخص شدن نتایج نهایی، نمی‌توان درباره ترکیب قطعی این مجلس اظهارنظر کرد.

برای دستیابی به اکثریت سنا، کسب دست‌کم ۵۱ کرسی ضروری است.

تگزاس پس از ۳۸ سال به سود دموکرات‌ها چرخید

یکی از مهم‌ترین اتفاقات این انتخابات در ایالت تگزاس رقم خورده است؛ ایالتی که طی دهه‌های گذشته از پایگاه‌های اصلی جمهوری‌خواهان به شمار می‌رفته است.بر اساس گزارش‌های اولیه، جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات، در رقابت برای کرسی سنای این ایالت از رقیب جمهوری‌خواه خود پیش افتاده و حتی پیروزی او به‌عنوان نخستین موفقیت دموکرات‌ها در رقابت سنای تگزاس از سال ۱۹۸۸ توصیف شده است.

اهمیت این رقابت زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم ایلان ماسک بیش از ۲۰۰ میلیون دلار برای حمایت از نامزد جمهوری‌خواه هزینه کرده بود. با این حال، نتایج اولیه از پیشتازی نامزد دموکرات حکایت داشت.

در کارولینای جنوبی نیز انی اندروز، نامزد دموکرات، در رقابت با دارلین گراهام، سناتور جمهوری‌خواه، پیش افتاده است. در کانزاس هم راجر مارشال، نامزد جمهوری‌خواه، در شمارش اولیه با رقیب دموکرات خود فاصله مطلوبی ندارد.البته در برخی از این رقابت‌ها هنوز نتیجه نهایی اعلام نشده و پیشتازی در شمارش آرا به معنای پیروزی قطعی نیست.

پیروزی نامزد مسلمان در میشیگان 

عبدل السید، نامزد دموکرات و مسلمان انتخابات سنای ایالت میشیگان، نیز موفق شد با شکست مایک راجرز، نامزد جمهوری‌خواه، به سنا راه پیدا کند.

السید در جریان رقابت‌های انتخاباتی با انتقاد از هزینه‌های سنگین لابی حامی اسرائیل، اعلام کرده بود که نمی‌خواهد مالیات شهروندان آمریکایی صرف تأمین مالی جنگ‌ها، آپارتاید و نسل‌کشی شود.

او همچنین گفته بود کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل (ایپک) ۴۲ میلیون دلار علیه کارزار انتخاباتی‌اش هزینه کرده، اما نتوانسته مانع پیروزی او شود.

 نارضایتی اقتصادی؛ پاشنه آشیل دولت ترامپ

نتایج یک نظرسنجی سراسری از رأی‌دهندگان نیز تصویر روشنی از نارضایتی عمومی در آمریکا ارائه می‌دهد. بر اساس این نظرسنجی که با مشارکت حدود ۱۰۰ هزار نفر پس از خروج از مراکز رأی‌گیری انجام شده، نزدیک به ۷۵ درصد رأی‌دهندگان از وضعیت فعلی کشور ناراضی یا خشمگین بوده‌اند.

همچنین حدود ۶۰ درصد شرکت‌کنندگان با عملکرد ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری مخالفت کرده‌اند و حدود دو سوم آنان معتقد بوده‌اند سیاست‌های اقتصادی دولت او شرایط اقتصادی آمریکا را بدتر کرده است.

افزایش هزینه‌های زندگی و گرانی نیز از مهم‌ترین محورهای نارضایتی رأی‌دهندگان بوده است. در این نظرسنجی، حدود ۶۰ درصد شرکت‌کنندگان افزایش قیمت‌ها را بیشتر ناشی از سیاست‌های دولت ترامپ دانسته‌اند.

در کنار مسائل اقتصادی، پیامدهای جنگ علیه ایران نیز به یکی از موضوعات مورد اختلاف در فضای سیاسی آمریکا تبدیل شده است. ران دی‌سانتیس، فرماندار جمهوری‌خواه فلوریدا، با انتقاد از مواضع برخی هم‌حزبی‌های خود گفته است که جمهوری‌خواهان نباید تأثیر جنگ علیه ایران بر افزایش قیمت سوخت را انکار کنند.

او هشدار داده است که نادیده گرفتن این واقعیت می‌تواند اعتماد رأی‌دهندگان را از حزب جمهوری‌خواه سلب کند؛ به‌ویژه آن دسته از رأی‌دهندگانی که تمایلی به ورود آمریکا به جنگ‌های تازه در منطقه غرب آسیا ندارند.

اعتراف ترامپ به تأثیر جنگ علیه ایران در شکست جمهوری‌خواهان

دونالد ترامپ پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز به تأثیر جنگ علیه ایران بر شکست حزب جمهوری‌خواه اذعان کرد. وی گفت: «فکر می‌کنم ایران بخشی از این موضوع بود، اما در عین حال مردم اهمیت اقدامات من در قبال ایران را درک می‌کردند.»

ترامپ همچنین به افزایش هزینه‌های سوخت در پی جنگ اشاره کرد؛ موضوعی که به گفته او، احتمالاً بر تصمیم بخشی از رأی‌دهندگان تأثیر گذاشته است. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که هزینه‌های اقتصادی جنگ و افزایش قیمت انرژی از محورهای اصلی انتقادها به سیاست خارجی دولت آمریکا بوده است.

 انتخابات میان‌دوره‌ای؛ آزمونی برای ادامه مسیر ترامپ

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا معمولاً به‌عنوان معیاری برای سنجش عملکرد رئیس‌جمهور و میزان حمایت عمومی از حزب حاکم شناخته می‌شود. در این انتخابات نیز مجموعه‌ای از عوامل، از وضعیت اقتصادی و افزایش هزینه‌های زندگی گرفته تا سیاست خارجی و جنگ علیه ایران، در شکل‌گیری فضای رأی‌گیری نقش داشته‌اند.

اگر پیش‌بینی‌های اولیه درباره بازگشت دموکرات‌ها به اکثریت مجلس نمایندگان و سنا محقق شود، ترامپ در ادامه دوره ریاست‌جمهوری خود با کنگره‌ای روبه‌رو خواهد شد که اکثریت آن در اختیار حزب رقیب است؛ وضعیتی که می‌تواند تصویب برنامه‌های دولت را دشوارتر کند و زمینه افزایش تنش میان کاخ سفید و کنگره را فراهم آورد.

واکنش‌ها به شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان

نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با واکنش چهره‌های سیاسی این کشور و همچنین مقام‌های خارجی همراه شد.حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان، با اشاره به نتایج انتخابات گفت مردم آمریکا از افراط‌گرایی و فساد خسته شده‌اند.

باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا نیز اعلام کرد رأی‌دهندگان پیام روشنی درباره ضرورت جایگزینی وحدت به جای تفرقه ارسال کرده‌اند. نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان، نیز این نتایج را تغییری در مسیر سیاسی کشور توصیف کرد.

در واکنشی دیگر، کانال ۱۴ رژیم صهیونیستی نتایج انتخابات را ضربه‌ای به ترامپ و اسرائیل ارزیابی کرد. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه نیز تأکید کرد که فارغ از نتایج انتخابات آمریکا، مسکو مسیر سیاست خارجی خود را دنبال خواهد کرد و رویکرد این کشور به تحولات سیاسی داخلی آمریکا وابسته نیست. 

 واکنش تحلیلگران به تحولات تهران و واشنگتن

در میان واکنش‌های منتشرشده به نتایج انتخابات، اظهارنظر ساگار انجتی، تحلیلگر سیاسی آمریکایی و مجری برنامه «بریکینگ پوینتس» نیز مورد توجه قرار گرفت.وی با اشاره به شکست سیاست‌های دولت ترامپ در قبال ایران، این تحول را با تغییر موازنه سیاسی در واشنگتن مرتبط دانست و نوشت: شکست تلاش‌ها برای تغییر نظام در تهران، به تغییر موازنه قدرت در واشنگتن منجر شد.

این اظهارنظر بازتابی از برداشت بخشی از تحلیلگران از ارتباط تحولات سیاست خارجی آمریکا و پیامدهای داخلی آن است.