بستن گذرگاه‌های مرزی به اقتصاد ایران و عراق آسیب می‌زند/ دولت الزیدی تحت فشار شدید آمریکا و عربستان قرار دارد

به گزارش خبرنگار بین‌الملل تابناک، بستن گذرگاه‌های مرزی شلمچه، چذابه و سومار توسط عراق، شوک تازه‌ای را به اقتصاد ایران و عراق وارد کرده است. این اقدام بغداد که در واکنش به ادعاهای عربستان سعودی مبنی بر شلیک پهپاد از خاک عراق صورت گرفته، عملاً مسیر صادرات ایران به این کشور را مسدود کرده و چالش‌های جدی اقتصادی پدید آورده است.

در همین راستا، ایران و عراق امروز درباره این موضوع رایزنی کردند و دو طرف بر تشکیل کمیته تحقیق مشترک برای بررسی ابعاد این حادثه توافق کردند؛ اقدامی که می‌تواند در راستای روشن شدن واقعیت و جلوگیری از تشدید تنش میان کشورهای منطقه ارزیابی شود.

بیشتر بخوانید: 

•  چرا عربستان حملات را به حشدالشعبی عراق نسبت می‌دهد؟/ انتقاد از شتابزدگی دولت عراق

از این رو خبرنگار تابناک پیرامون موضوع بسته شدن مرزهای شلمچه، چذابه و سومار و عواقب اقتصادی آن برای هر دو کشور و هم‌چنین نقش ایران در حمله به لوله های نفتی عربستان، گفتگویی را با «علی شاهرخی» کارشناس مسائل عراق  انجام داده که مشروح آن در ادامه آمده است:

الزیدی به دنبال فرصتی برای خلع سلاح گروه‌های مقاومت است 

شاهرخی، در خصوص اقدام عراق در بستن موقت چند مرز از جمله شلمچه، چذابه و سومار اظهار داشت: در خصوص این اقدام عراق، که به‌صورت موقت انجام شده است، در داخل این کشور دیدگاه‌های متفاوتی مطرح است.

وی افزود: ما در هفتم مرداد ماه گذشته شاهد حمله مشترک آمریکا و عربستان سعودی به مواضع حشد شعبی در عراق بودیم که در جریان آن، نزدیک به یکصد پایگاه و موضع مورد هدف حملات سعودی و آمریکایی قرار گرفت و نزدیک به ۲۰ نفر از نیرو‌های حشد شعبی نیز شهید شدند.

شاهرخی ادامه داد: پس از آن جریان، شاهد این بودیم که گروه‌های مقاومت در عراق اعلام کردند که انتقام این حمله را از سعودی‌ها خواهند گرفت. رایزنی‌هایی صورت گرفت تا به دلیل شرایط تحولات منطقه و مشکلاتی که عراق، به‌ویژه در مسئله مالی دارد، گروه‌های مقاومت واکنشی به این اقدام تجاوزکارانه عربستان سعودی و آمریکا نشان ندهند.

وی گفت: در چند روز گذشته نیز تحولات مهمی در منطقه در جریان بوده که مهم‌ترین مسئله آن یمن است. ما شاهد پیشروی سریع و قاطع نیرو‌های انصارالله یمن به سوی تنگه باب‌المندب هستیم. سعودی‌ها در این زمینه دچار یک شوک شدید شده‌اند و حتی از رئیس‌جمهور آمریکا تقاضای کمک کرده‌اند، اما کمکی دریافت نکرده‌اند و در واقع در یک آشفتگی ذهنی به سر می‌برند.

این کارشناس مسائل عراق اظهار داشت: اقدامی صورت گرفته و گفته شده است که خط لوله شرق ـ غرب عربستان مورد حمله پهپادی قرار گرفته و مدعی هستند که نیرو‌های عراقی با شلیک پهپاد این اقدام را انجام داده‌اند. در وهله نخست باید گفت که خود گروه‌های مقاومت در عراق اصلاً مسئولیت این کار را بر عهده نگرفتند و بیانیه نیز صادر کردند.

الزیدی تحت فشار‌های شدید آمریکا و عربستان سعودی قرار دارد

شاهرخی افزود: به نظر می‌رسد الزیدی، نخست‌وزیر عراق، تحت فشار‌های شدید آمریکا و عربستان سعودی قرار دارد. نظریاتی که در داخل عراق مطرح است این است که همزمان با ماه سپتامبر، خروج نیرو‌های آمریکایی از عراق و خلع سلاح گروه‌های مقاومت و حشد شعبی مطرح شده و برخی بر این باورند که الزیدی از این فرصت استفاده می‌کند تا پروژه خلع سلاح گروه‌های مقاومت را به جلو ببرد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، گفته شده است که آمریکایی‌ها تهدید کرده‌اند اگر در مهلت مقرر خلع سلاح گروه‌های مقاومت انجام نشود، ارسال نقدی پول به عراق، یعنی ارسال نقدی دلار به عراق، متوقف خواهد شد و دولت عراق نیز تحت فشار مالی قرار خواهد گرفت.

این کارشناس مسائل عراق تصریح کرد: البته اکنون دولت عراق در حال فروش نفت است و نزدیک به سه میلیون دلار نیز از مسیر‌هایی که خودش دارد و با همکاری ایران، به صورت زمینی نفت می‌فروشد و به این ترتیب مشکلات مالی آن به این راحتی مرتفع نشده است.

توقف صادرات به عراق معیشت میلیون‌ها ایرانی را با مشکل مواجه خواهد کرد

شاهرخی اظهار داشت: آن چیزی که اکنون واقعیت میدان است، این است که دولت الزیدی تحت فشار شدید آمریکا قرار دارد. از یک طرف، وابستگی اقتصادی به ایران دارد. عراق در نهایت هفت یا هشت مرز با ایران دارد و نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار کالا به عراق صادر می‌شود. مردم عراق به کالا‌های ایرانی نیازمند هستند و خود دولت عراق نیز می‌داند که نباید مانعی بر سر واردات از ایران ایجاد کند. این روابط اقتصادی برای هر دو طرف از اهمیت بسزایی برخوردار است. سفره میلیون‌ها ایرانی در ایران به بازار عراق گره خورده است؛ یعنی اگر این صادرات به عراق انجام نشود، معیشت میلیون‌ها ایرانی با مشکل مواجه می‌شود

وی افزود: از طرف دیگر، میلیون‌ها عراقی از واردات کالا‌های ایرانی در بخش‌های مختلف اقتصاد عراق استفاده می‌کنند و از صادرات آهن، فولاد، میلگرد، کاشی، سرامیک تا صیفی‌جات، همه در داخل عراق شغل و اشتغال ایجاد کرده‌اند. یعنی در دو طرف ایران و عراق، میلیون‌ها نفر به این روابط اقتصادی وابسته هستند و مقامات دو کشور نیز به این موضوع واقف هستند که اگر سوءتفاهمی پیش می‌آید، باید هرچه سریع‌تر آن را حل‌وفصل کنند.

ایران، پول مفت به عراق نمی‌دهد

شاهرخی در ادامه تأکید کرد: افکار عمومی ما نیز بدانند که واقعاً برخی فکر می‌کنند ما به عراق پول مفت می‌دهیم؛ در حالی که چنین نیست. عراقی‌ها این شانس را دارند که تحریم نیستند و پولی در اختیار دارند، اما عراق رگ اقتصادی ماست. حدود ۱۰ میلیون نفر در مناطق و استان‌های مرزی کشور ما با عراق کار می‌کنند و اگر صادرات به عراق نباشد، اقتصاد آنها در این شرایط تحریمی آسیب جدی خواهد دید.

وی افزود: یکی از نقاط مثبت ایران این است که همسایگان زیادی دارد. تحریم‌ها اگر برای هر کشوری در جهان اعمال می‌شد، آن کشور از هم می‌پاشید، اما ما چرا از هم نمی‌پاشیم؟ چون کشور ما دارای جغرافیایی است که ۱۵ همسایه داریم.

کارشناس مسائل گفت: در عین حال، دولت عراق می‌خواهد نشانه‌های مثبتی را به همسایگان خود، به‌ویژه عربستان سعودی، به دلیل تأثیرگذاری این کشور بر اتحادیه عرب و فضای بین‌المللی، نشان دهد که با خواسته‌های عربستان سعودی همراهی می‌کند.

ایران ادعای حمله به عربستان از خاک عراق را تکذیب می‌کند

شاهرخی درباره موضع ایران نسبت به این موضوع نیز گفت: برخی رسانه‌ها ادعا می‌کنند که ایران در این موضوع نقش داشته اما ایران صراحتاً این موضوع را تکذیب و حتی خواستار تشکیل یک کمیته مشترک شده است.

وی ادامه داد: با پیشنهاد ایران و موافقت نخست‌وزیر عراق، یک کمیته مشترک برای بررسی این حادثه که ادعا می‌کنند برخی پهپاد‌ها یا از برخی مناطق به سمت عربستان شلیک شده‌اند، تشکیل شده است. امروز در تهران نیز در وزارت امور خارجه، رایزنی‌هایی با سفیر عراق صورت گرفت.

این کارشناس مسائل عراق تأکید کرد: در مجموع، دو کشور تلاش می‌کنند این تنش بی‌مورد را مهار کنند و اجازه ندهند طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی از این تنش بی‌مورد برای مقاصد سیاسی، نظامی و امنیتی خود در عراق و منطقه استفاده کنند.

گفتگو: زینب منوچهری