کروز در مسیر نفوذ بیشتر بر ایران‌خودرو / درخواست ورود دادستان به معامله ۵.۳ همتی بهمن‌موتور
واگذاری ۲۰ درصد از سهام سپهر کیش ایرانیان به بهمن‌موتور، فقط فروش بخشی از دارایی تعاونی کارکنان ایران‌خودرو نیست؛ این معامله می‌تواند کفه قدرت مدیریتی را نیز به سود مجموعه کروز سنگین‌تر کند. در معامله‌ای حدوداً ۵۳۰۰ میلیارد تومانی، پرسش این است که آیا هم ارزش روز سهام و هم امتیاز مدیریتی آن در قیمت فروش لحاظ شده، یا منافع ۷۰ هزار کارمند و بازنشسته زیر سایه توافق خریدار و فروشنده قرار گرفته است؟
آیا قیمت تعیین‌شده در یک مزایده قدیمی، برای واگذاری سهامی که می‌تواند کنترل مدیریتی یک شرکت را نیز به خریدار منتقل کند، همچنان معتبر است؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک؛ واگذاری ۲۰ درصد از سهام سپهر کیش ایرانیان، متعلق به تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو، به بهمن‌موتور، این پرسش را پیش روی مدیران تعاونی و نهادهای ناظر قرار داده است؛ معامله‌ای حدوداً ۵۳۰۰ میلیارد تومانی که ابهامات آن، هم به نحوه قیمت‌گذاری دارایی کارکنان و بازنشستگان مربوط می‌شود و هم به پیامدهای آن برای نفوذ مجموعه کروز در ایران‌خودرو.
بیشتر بخوانید:
ایران خودرو با «کشاورز - علیپور» در کدام میدان است؟
بر اساس اطلاعات مورد استناد علی خضریان، عضو کمیسیون اصل نود مجلس، نتیجه مزایده این واگذاری در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ اعلام شده، اما قرارداد آن در سوم آبان‌ماه ۱۴۰۵ به امضا رسیده است. او در نامه خود به دادستان کل کشور می‌گوید اعتبار پیشنهادهای خرید تنها یک ماه بوده، با این حال، قرارداد ماه‌ها بعد بر مبنای همان قیمت پیشین منعقد شده و مستندات روشنی درباره ارزیابی مجدد ارزش سهام ارائه نشده است. اگر این روند تأیید شود، پرسش نخست روشن است: پیشنهاد خریدی که اعتبار آن پایان یافته، با چه مجوز و توجیه اقتصادی مبنای انعقاد قرارداد قرار گرفته است؟
ابهام دیگر به میزان رقابت در مزایده بازمی‌گردد. بنا بر اطلاعات مطرح‌شده در این نامه، پیشنهاد برنده بهمن‌موتور تنها یک ریال به ازای هر سهم بالاتر از قیمت پایه بوده؛ اختلافی که در کل معامله، حدود ۶۱ میلیون تومان برآورد شده است. این فاصله اندک، به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف نیست، اما در معامله‌ای با این ابعاد، ضرورت انتشار اطلاعات مربوط به تعداد شرکت‌کنندگان، پیشنهادهای ارائه‌شده و مبنای تعیین قیمت پایه را برجسته می‌کند. چه میزان رقابت برای فروش این دارایی شکل گرفته و مدیران تعاونی بر چه اساسی اطمینان یافته‌اند که منافع اعضا تأمین شده است؟
اهمیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم فروشنده، متولی دارایی متعلق به حدود ۷۰ هزار نفر از کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو است. در چنین معامله‌ای، معیار تصمیم‌گیری باید حفظ منافع اعضای تعاونی باشد. از این منظر، فاصله میان اعلام نتیجه مزایده و انعقاد قرارداد، صرفاً یک تأخیر اداری نیست؛ مسئله این است که آیا تغییرات اقتصادی این دوره در ارزش‌گذاری دارایی لحاظ شده و آیا قیمت نهایی، هنگام امضای قرارداد نیز قابل دفاع بوده است؟
اما حتی پاسخ به پرسش قیمت‌گذاری نیز برای روشن‌شدن تمام ابعاد معامله کافی نیست. آنچه به این واگذاری اهمیت مضاعف می‌دهد، جایگاه سپهر کیش ایرانیان در زنجیره سهامداری ایران‌خودرو است. سپهر کیش حدود ۱۰ درصد از سهام ایران‌خودرو را در اختیار دارد. پیش از واگذاری مورد بحث، تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو مالک ۳۵.۷۵ درصد و کروز مالک ۳۱.۷۵ درصد از سهام سپهر کیش بودند. نگار نصر با ۳۰ درصد، آذین خودرو با ۲ درصد و سایر سهامداران با نیم درصد، دیگر مالکان این شرکت را تشکیل می‌دادند.
با توجه به سهم حدود ۷۰ درصدی کروز در بهمن‌موتور، خرید ۲۰ درصد از سهام سپهر کیش توسط بهمن‌موتور می‌تواند مجموع سهام این دو مجموعه را در سپهر کیش به ۵۱.۷۵ درصد برساند. بنابراین، موضوع صرفاً جابه‌جایی یک بلوک سهام نیست؛ این واگذاری می‌تواند زمینه دستیابی مجموعه کروز و بهمن‌موتور به کنترل مدیریتی سپهر کیش و افزایش نفوذ آنها در ساختار سهامداری ایران‌خودرو را فراهم کند.
در این نقطه، پرسش اصلی گزارش شکل دقیق‌تری پیدا می‌کند: آیا تعاونی کارکنان، سهامی را واگذار می‌کند که برای خریدار امتیاز کنترل مدیریتی ایجاد می‌کند، بی‌آنکه روشن باشد ارزش این امتیاز در قیمت فروش محاسبه شده است؟ اگر واگذاری این بلوک، ترکیب قدرت در سپهر کیش را تغییر می‌دهد، مدیران تعاونی باید توضیح دهند که این ویژگی چه جایگاهی در ارزیابی کارشناسی و تعیین قیمت پایه داشته است.
پاسخ به این پرسش‌ها، به انتشار اسناد و توضیح روشن تصمیم‌گیران نیاز دارد؛ از گزارش ارزش‌گذاری و شرایط مزایده تا مبنای حقوقی انعقاد قرارداد پس از پایان اعتبار پیشنهاد خرید. تا زمانی که این مستندات روشن نشده، نمی‌توان درباره وقوع تخلف حکم قطعی داد؛ همان‌طور که نمی‌توان پرسش‌های مربوط به منافع ده‌ها هزار عضو تعاونی و آثار مدیریتی معامله را صرفاً حاشیه یک خریدوفروش تجاری دانست.
درخواست ورود فوری دستگاه قضا به ابهامات مزایده سهام سپهر کیش ایرانیان
علی خضریان با طرح همین ابهامات، در نامه‌ای خطاب به حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی آزاد، دادستان کل کشور، خواستار بررسی مستقل معامله، ارزیابی مجدد ارزش سهام و پیگیری توقف موقت انتقال قطعی آن تا روشن‌شدن ابعاد پرونده شده است. متن نامه به این شرح است:
با سلام و احترام؛
به استحضار می‌رساند، قرارداد واگذاری ۲۰ درصد از سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان متعلق به تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو، به شرکت بهمن‌موتور به ارزش حدود ۵ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان با ابهامات جدی در فرآیند برگزاری مزایده، اعتبار پیشنهاد خرید، نحوه قیمت‌گذاری و آثار مدیریتی معامله همراه شده است؛ ابهاماتی که با توجه به تعلق منافع این تعاونی به حدود ۷۰ هزار نفر از کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو ضرورت ورود فوری دستگاه قضایی را دوچندان می‌کند.
براساس اطلاعات منتشرشده شرکت بهمن‌موتور در مزایده خرید این سهام، تنها با پیشنهاد یک ریال بالاتر از قیمت پایه هر سهم برنده اعلام شده است؛ اختلافی که در مجموع معامله‌ای به ارزش بیش از ۵.۳ همت، حدود ۶۱ میلیون تومان برآورد می‌شود. چنین فاصله ناچیزی میان قیمت پایه و پیشنهاد برنده، به‌ویژه در معامله‌ای که می‌تواند به تغییر کنترل مدیریتی یکی از سهامداران مهم ایران‌خودرو منجر شود، پرسش‌های جدی درباره میزان رقابت واقعی، شفافیت فرآیند واگذاری و رعایت صرفه و صلاح سهامداران ایجاد می‌کند.
از سوی دیگر نتیجه مزایده در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ اعلام شده، اما قرارداد واگذاری در سوم آبان‌ماه ۱۴۰۵، پس از حدود ۱۰ ماه منعقد شده است. این در حالی است که طبق مفاد اعلام‌شده از آگهی مزایده، اعتبار پیشنهادهای خرید تنها یک ماه تعیین شده بود. با وجود گذشت این مدت طولانی و تغییر قابل‌توجه شرایط اقتصادی و ارزش دارایی‌ها، ظاهراً همان قیمت پیشین مبنای انعقاد قرارداد قرار گرفته و مستندات روشنی درباره ارزیابی مجدد و به‌روزرسانی ارزش سهام ارائه نشده است.
پرسش اساسی آن است که با کدام مجوز قانونی، پیشنهاد خریدی با اعتبار یک‌ماهه، پس از حدود ۱۰ ماه همچنان معتبر شناخته شده و معامله‌ای به این اهمیت بدون قیمت‌گذاری مجدد در مسیر اجرا قرار گرفته است؟
موضوع این پرونده صرفاً خرید و فروش بخشی از سهام یک شرکت نیست؛ بلکه سرنوشت دارایی متعلق به حدود ۷۰ هزار نفر از کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو و احتمال جابه‌جایی قدرت مدیریتی در یکی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های صنعتی کشور مطرح است.
این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو، دارایی متعلق به ده‌ها هزار نفر از کارگران، کارکنان و بازنشستگانی را مدیریت می‌کند که منافع اقتصادی آنان باید بر هرگونه ملاحظه مدیریتی یا توافق میان شرکت‌ها مقدم باشد. بدیهی است هرگونه کوتاهی در ارزش‌گذاری واقعی دارایی‌ها، رعایت تشریفات قانونی مزایده یا صیانت از حقوق اعضای تعاونی، می‌تواند زمینه تضییع گسترده حقوق سهامداران را فراهم کند.
ابعاد نگران‌کننده این معامله صرفاً به قیمت فروش محدود نمی‌شود. شرکت سپهر کیش ایرانیان حدود ۱۰ درصد از سهام ایران‌خودرو را در اختیار دارد و با نهایی‌شدن واگذاری یادشده، مجموع سهام مجموعه کروز و بهمن‌موتور در سپهر کیش می‌تواند به حدود ۵۱.۷۵ درصد برسد. بنابراین، معامله مورد بحث علاوه بر انتقال بخشی از مالکیت سهام، ظرفیت تغییر کنترل مدیریتی این شرکت و افزایش نفوذ خریداران در ساختار سهامداری ایران‌خودرو را نیز به همراه دارد.
از این منظر ضرورت دارد روشن شود آیا در قیمت‌گذاری مزایده، ارزش مدیریتی و امتیاز ناشی از انتقال کنترل شرکت به‌درستی محاسبه شده یا دارایی کارکنان صرفاً براساس ارزش یک بلوک عادی سهام مورد ارزیابی قرار گرفته است.
همچنین مکاتبات اخیر سازمان بورس و اوراق بهادار درباره توجیه اقتصادی معامله وضعیت حقوقی سهام تحت مالکیت سپهر کیش و آثار واگذاری بر حقوق سهامداران، نشان می‌دهد ابهامات این پرونده فراتر از یک اختلاف تجاری معمولی است و نیازمند رسیدگی مستقل و تخصصی است.
مجموع این موارد، از جمله اختلاف ناچیز پیشنهاد برنده با قیمت پایه، فاصله حدود ۱۰ ماهه میان مزایده و قرارداد، ابهام در اعتبار قانونی پیشنهاد خرید، عدم شفافیت درباره تجدید ارزیابی دارایی‌ها و احتمال انتقال کنترل مدیریتی، شائبه وقوع تخلف در تشریفات واگذاری، تضییع حقوق سهامداران و احتمال وجود تعارض منافع را ایجاد کرده است؛ موضوعاتی که بررسی آنها برای احراز یا رد هرگونه تخلف و فساد احتمالی ضروری است.
لذا از جنابعالی تقاضا می‌شود با توجه به اهمیت موضوع و به‌منظور صیانت از حقوق ده‌ها هزار نفر از کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو، دستور فرمایید:
۱. تا زمان بررسی کامل ابعاد حقوقی و اقتصادی معامله، موضوع توقف موقت انتقال قطعی سهام از طریق مراجع قضایی و قانونی ذی‌صلاح در دستور کار قرار گیرد.
۲. سازمان بازرسی کل کشور با فوریت نسبت به بررسی فرآیند برگزاری مزایده، تعداد شرکت‌کنندگان، نحوه تعیین قیمت پایه، اعتبار قانونی پیشنهاد برنده و دلایل فاصله طولانی میان اعلام نتیجه مزایده و انعقاد قرارداد اقدام کند.
۳. ارزش واقعی سهام موضوع واگذاری، با لحاظ تغییرات اقتصادی ۱۰ ماه گذشته و ارزش مدیریتی ناشی از انتقال کنترل سپهر کیش، توسط کارشناسان رسمی مستقل و بی‌طرف مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد.
۴. عملکرد مدیران و تصمیم‌گیران تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو در تصویب و پیگیری این معامله از منظر رعایت اساسنامه، اخذ مجوزهای لازم، حفظ منافع اعضا و احتمال تعارض منافع بررسی شود.
۵. سازمان بورس و شورای رقابت، هر یک در حدود صلاحیت قانونی خود، آثار این معامله بر ساختار مالکیت و کنترل مدیریتی ایران‌خودرو، حقوق سهامداران و احتمال ایجاد یا تقویت تمرکز اقتصادی را بررسی و نتایج را به مرجع قضایی اعلام کنند.
۶. در صورت احراز هرگونه تخلف، تبانی، تضییع حقوق سهامداران یا نقض مقررات قانونی، اقدامات قضایی لازم برای جلوگیری از انتقال غیرقانونی دارایی‌ها، جبران خسارات احتمالی و برخورد با مسئولان ذی‌ربط انجام شود.
دادستان محترم کل کشور؛
موضوع این پرونده صرفاً خرید و فروش بخشی از سهام یک شرکت نیست؛ بلکه سرنوشت دارایی متعلق به حدود ۷۰ هزار نفر از کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو و احتمال جابه‌جایی قدرت مدیریتی در یکی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های صنعتی کشور مطرح است.
نمی‌توان پذیرفت ارزش دارایی هزاران کارگر و بازنشسته، پس از حدود ۱۰ ماه تغییرات اقتصادی، بدون ارائه توجیه کارشناسی روشن و صرفاً براساس قیمت یک مزایده قدیمی تعیین تکلیف شود، در حالی که همان معامله می‌تواند امتیاز مدیریتی قابل‌توجهی را نیز به خریدار منتقل کند.
انتظار می‌رود دستگاه قضایی پیش از آنکه این معامله به مرحله‌ای غیرقابل بازگشت برسد، با ورود قاطع، مستقل و پیشگیرانه، زمینه شفاف‌سازی کامل فرآیند واگذاری و جلوگیری از تضییع احتمالی حقوق سهامداران را فراهم آورد.
صیانت از اموال و حقوق ۷۰ هزار سهامدار تعاونی خاص ایران‌خودرو، مطالبه‌ای عمومی است که نباید در سایه ابهامات یک معامله چند هزار میلیارد تومانی بی‌پاسخ بماند.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.