خون اژدها در رامهرمز میجوشد!

خون سیاه اژدهایی که به باور اساطیری مردم رامهرمز در جنگ با اسفندیار رویینتن به هلاکت رسید، هنوز از چشمههای قیر ماماتین میجوشد. بررسی لوحهایی که در تختجمشید به دست آمده نشان میدهد هخامنشیان از این چشمههای قیر ظروف خود را میساختند.
به گزارش خبرنگار مهر، منطقه «ماماتین» در ۲۵ کیلومتری شمال شرق شهرستان رامهرمز استان خوزستان بستر میراث و ثروتی چند هزار ساله است. گاهی این ثروت اشباع شده از زمین بیرون میجهد تا شاید کسی آن را ببیند و از ثروت طبیعی سودی ببرد غافل از اینکه در ماماتین از زمین طلای سیاه میجوشد و کسی نمیبیند.
![]()
گاهی ثروت نیاکان ایرانیان در یک بنا و اثر تاریخی است و گاهی طلایی سیاه به نام نفت و قیر. در شهر رامهرمز کوهی وجود دارد که در اثر انشعاب گاز از درون حفرههای آن آتشی به بیرون شعله میکشد که منظره زیبایی را در تاریکی شب پیش روی هر عابر میگذارد.
اما غیر از این کوه که به تشکوه معروف است در منطقه ماماتین شهر رامهرمز چشمههای زیادی وجود دارد که از آنها به صورت طبیعی قیر بیرون میآید. 10 چشمه قیر طبیعی موجود در ماماتین به شکل تنورهای نانوایی هستند و با مصالحی مانند قلوه سنگ و ملات ساروج در دو طرف یک مسیل کم آب قرار دارند. طلای سیاهی که با نفت ترکیب شده از چشمههای سیاه رنگ میجوشد و با آب رودخانهای به نام رود زرد رامهرمز ترکیب میشود و در نهایت وقتی از غلظت نفت و قیر آن کم شد به زمینهای کشاورزی میرسد. قدیمیها این رودخانه و آن قیر سیاه را خون اژدهایی میدانستند که در نبرد با اسفندیار رویین تن کشته شد.

ایرانیان از خون اژدها یا همان قیر جوشیده از زمین برای ساختن بناهای تاریخی و ظروف استفاده میکردند.
کشف این ظروف ساخته شده از قیر در تپه «چغامیش دزفول» مربوط به هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح نشان میدهد که قیر در بعضی از بناهای تاریخی عیلامی نیز کاربرد داشته است.
ایرانیان از چشمههای نفت روان در اطراف آتشکده پارسوماش (مسجد سلیمان) در صنایع نظامی و روشن کردن خشابها استفاده میکردند و در لوحهایی که در تختجمشید به دست آمده مطالبی آمده که نشان میدهد هخامنشیان از چشمههای قیر تشکوه ظروف خود را میساختند.

اما اکنون اهالی روستای قالند بهبهان استان خوزستان تنها استفاده کنندگان از چشمههای قیر خوزستان هستند. آنها از این مواد برای اندود کردن ظروف بزرگ نگهداری نان خشک و درمان گرفتگی و شکسته بندی اعضای بدن از قیر استفاده میکنند.
سالها پیش برای اولین و آخرین بار مواد رودخانه قیر ماماتین توسط یک کارشناس مورد آزمایش قرار گرفت و تشخیص داده شد که این مواد بهترین ترکیب برای ساخت باند فرودگاه هستند اما دیگر هیچ نوع بهره برداری از آن نشد.

نمونههایی از چشمههای قیر طبیعی که از دل زمین بجوشد در اندیکای مسجد سلیمان و منطقه اوقیلک بهبهان نیز به چشم میخورد اما هیچیک از این مناطق جاذبه «ماماتین» را ندارند. چون این منطقه دارای کورههای تبخیر آب از قیر طبیعی (مربوط به قرن 7 هجری قمری)، چاههای اکتشافی نفت ماماتین (اواخر قاجار)، پیر شاهزاده عبداله ماماتین، مجموعه ابنیه انگلیسی و مجموعه ابنیه اکتشافات نفت(دوران پهلوی اول)، تپه ماماتین، تپه دره قیر، محوطه باستانی استحصال قیر، چشمههای قیر روان و نیز کوه آتش (تشکوه) است که تا کنون حتی یک گردشگر هم نداشتهاند.

پیدایش نفت و قیر در ایران باستان به دوره ساسانیان بر میگردد چنانکه آثار باقی مانده از یکی از سدهای شوشتر در مسیر رودخانه کارون و شوشتر نشان میدهد در ساخت آن از قیر استفاده شده و به همین دلیل در میان خوزستانیها به بند قیر معروف است.

وجود بقایای یک شهر قدیمی به نام قلعه یزدگرد (قلعه تاشار) از آثار دوره ساسانی در فاصله کمی از رودخانه ماماتین که دارای حصارهای قطور سنگی بر فراز کوهی بلند و سوق الجیشی است و وجود تپهای مشتعل از آتش به نام تشکوه میتواند در کنار رودخانه قیر طبیعی به یک مجموعه گردشگری عظیم تبدیل شود.
به گزارش خبرنگار مهر، منطقه «ماماتین» در ۲۵ کیلومتری شمال شرق شهرستان رامهرمز استان خوزستان بستر میراث و ثروتی چند هزار ساله است. گاهی این ثروت اشباع شده از زمین بیرون میجهد تا شاید کسی آن را ببیند و از ثروت طبیعی سودی ببرد غافل از اینکه در ماماتین از زمین طلای سیاه میجوشد و کسی نمیبیند.
اما غیر از این کوه که به تشکوه معروف است در منطقه ماماتین شهر رامهرمز چشمههای زیادی وجود دارد که از آنها به صورت طبیعی قیر بیرون میآید. 10 چشمه قیر طبیعی موجود در ماماتین به شکل تنورهای نانوایی هستند و با مصالحی مانند قلوه سنگ و ملات ساروج در دو طرف یک مسیل کم آب قرار دارند. طلای سیاهی که با نفت ترکیب شده از چشمههای سیاه رنگ میجوشد و با آب رودخانهای به نام رود زرد رامهرمز ترکیب میشود و در نهایت وقتی از غلظت نفت و قیر آن کم شد به زمینهای کشاورزی میرسد. قدیمیها این رودخانه و آن قیر سیاه را خون اژدهایی میدانستند که در نبرد با اسفندیار رویین تن کشته شد.

کشف این ظروف ساخته شده از قیر در تپه «چغامیش دزفول» مربوط به هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح نشان میدهد که قیر در بعضی از بناهای تاریخی عیلامی نیز کاربرد داشته است.
ایرانیان از چشمههای نفت روان در اطراف آتشکده پارسوماش (مسجد سلیمان) در صنایع نظامی و روشن کردن خشابها استفاده میکردند و در لوحهایی که در تختجمشید به دست آمده مطالبی آمده که نشان میدهد هخامنشیان از چشمههای قیر تشکوه ظروف خود را میساختند.

سالها پیش برای اولین و آخرین بار مواد رودخانه قیر ماماتین توسط یک کارشناس مورد آزمایش قرار گرفت و تشخیص داده شد که این مواد بهترین ترکیب برای ساخت باند فرودگاه هستند اما دیگر هیچ نوع بهره برداری از آن نشد.



تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
من رامهرمزی هستم .اصلا تبلیغ نمیشه تا حالا بکی دو بار ازش یاد کردن اونم تو شبکه استانی خودمون .اگر یکم بیشتر توجه بشه رامهرمز با این چشمه ،معروف وتوریستی میشه .تازه کوههای اتشین هم داره که همیشه ازشون اتش شعله ور ه
از همین فردا میراث فرهنگی با چینی ها و روسها برای فروشش اقدام می کنند و وزارت نفت هم که علاقه ای به قیر نداره و الان فقط دنبال بنزین وارد کزدن (بعد هم نصفش رو صادر کردن) هستش تا سال بعد که بگه آخ کی بود که چی شد اعلام میکنه ما تحریم قیر رو هم دور زدیم...
از این دست مناطق طبیعی که می تواند موجب رونق منطقه از یک طرف و رونق گردشگری داخلی و خارجی شود کم نیست اما گویی چنین رویکردی اصلا به عنوان کار در دستگاه های مربوطه به شمار نمی رود. از جمله مناطقی که بنده شخصا از نزدیک دیدم، منطقه بازفت در چهار محال بختیاری است که با زیبایی های دیدنی کوه، جنگل های بلوط، خرس قهوه ای و رودخانه دیدنی مردمی فقیر دارد که بیش و کم به کمک های کمیته امداد وابسته هستند و از طرف دیگر به علت فقر به طبیعت با تخریب جنگل ها و محیط زیست ضربه می زنند حال اگر سازمانی خود را موظف میدید، با مدیریت صحیح و برقرار تورهای گردشگری صحیح به جای آن که میلیونها نفر فقط اسم ابیانه را شنیده باشند یا گلابگری در کاشان، به مناطقی از این دست می رفتند و موجب رونق کسب و کار مردم آنجا هم می شدند. شما ملاحظه کنید که چقدر از مردم برای دین گلابگیری در ترافیک وش شلوغی و کمبود مواد غذایی در کاشان مواجه می شوند حال آن که مناطق بکر کشورمان با تخریب و فقر روبرو هستند.
چطور میشه رفت اونجا ؟
سلام
اين چيزي كه مي بينيد همان مينرال اويل يا روغن معدني معروف است كه يك ماده درماني است اگر به عكسها دقت كنيد مي بينيد كه حتي اطراف چشمه اين ماده سبزه و گياه روييده است درحالي كه اگر شما به همان ميزان نفت خام استحصالي از يك چاه بريزيد همه گياهان خشك مي شود اين يك معجزه است . يك چيز مهم اينكه همان كه گفتيد بهتر است بعنوان يك منبع گردشگري از آن استفاده شود چون وجود اين چشمه ها يعني سنگ مخزن نفت زير زمين بعلت زمين لرزه آسيب ديده است حفاري چاه نفت در اينجا كاري است خطرناك كه ممكن است آسيبهاي جدي داشته باشد و به تكنولوژي آينده نياز دارد . الان از اين ماده درماني عجيب جمع كنيم و مطابق طب سنتي استفاده كنيم كه خيلي پر ارزش است
اقا چون خوزستانه بهش توجه نمیکنن ببینید اگه اصفهان یا فارس بود چیکارش میکردند-این که چیزی نبود تو خوزستان چیزای واسه نمایش داریم که اگه به گوشتون برسه مختون سوت میکشه.خیلی وقته دارن تو سره خوزستانیا میکوبن
من نمیدونم چرا هر وقت از جاذبه جایی تعریف میشه سریع یکنفر جواب میده چون مثلا اینجاست بهش توجه نمیشه اگه کجا و کجا بود چه میشد.
نمیدونم نمی فهمن چی میگن یا قصد شون تفرقه انگیزی هست
چقدر توریست دور و ور آنجاست ؟
جالبه... لطفاً مسئولان توجه کنند نه سواستفاده!
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.