یادداشت/
داغ آبدانان را ابزار انتقام نکنیم؛ اشتباهات و نارساییها را شناسایی کنیم
گروه استانها - اکنون که حادثه تلخ اتوبوس پروژه NGL دهلران، سنگینترین ضربه را بر پیکر خانوادههای داغدار و جامعه ایلام وارد کرده، بهرهبرداری از این مصیبت برای انتقامگیری از این و آن، هیچ دردی از خانوادههای قربانیان و جامعهای که خود گرفتار رنجها و مشکلات متعدد است، دوا نخواهد کرد.

به گزارش خبرنگار تابناک از استان ایلام شب گذشته، نهتنها برای آبدانان و استان ایلام، بلکه برای سراسر ایران شبی تلخ و غمبار رقم خورد. فرقی نمیکند در نهایت مقصر این حادثه چه عاملی تشخیص داده شود؛ جاده، خودرو یا خطای انسانی. واقعیت تلخ این است که اتفاقی که نباید میافتاد، رخ داد و در چشمبرهمزدنی، ۱۲ جوان تحصیلکرده و ارزشمند جان خود را از دست دادند تا دهها خانواده داغدار شوند و جامعهای از این مصیبت به سوگ بنشیند.
این جوانان صرفاً نانآور خانوادههای خود نبودند؛ آنان سرمایههای انسانی، ظرفیتهای علمی و اجتماعی و امیدهای ارزشمندی بودند که جامعه با از دست دادنشان، بخشی از توان و آینده خود را از دست داد. چه بسا یک غفلت، یک خطا، یک سهلانگاری یا بیتوجهی، فرصت زندگی را از آنان گرفت و خانوادههایی را برای همیشه در حسرت و اندوه فرو برد.
اکنون که این حادثه تلخ، سنگینترین ضربه را بر پیکر خانوادههای داغدار و جامعه ایلام وارد کرده است، بهرهبرداری از این مصیبت برای انتقامگیری از این و آن، هیچ دردی از خانوادههای قربانیان و جامعهای که خود گرفتار رنجها و مشکلات متعدد است، دوا نخواهد کرد. انداختن توپ قصور به زمین دیگران، بدون بررسی دقیق ابعاد حادثه، نهتنها گرهی از مشکلات باز نمیکند، بلکه هرگز آن ۱۲ جوان رعنا را به زندگی بازنمیگرداند.
بدتر از آن، سوار شدن بر موج اندوه و عزای مردم ایلام و تبدیل آن به پلهای برای تسویهحسابهای سیاسی، جناحی و باندی، رفتاری به دور از اخلاق انسانی و مسئولیت اجتماعی است. در چنین شرایطی، بیش از هر زمان دیگری باید مراقب باشیم که قلم و گفتارمان مرهمی بر زخمهای خانوادههای داغدار باشد، نه نمکی بر جراحت عمیق آنان. نباید اجازه دهیم اندوه مردم به ابزار رقابتهای سیاسی و تسویهحسابهای شخصی تبدیل شود.
آری، جادههای جنوب استان ایلام با مشکلات جدی مواجه هستند؛ سالهاست که این جادهها حادثه میآفرینند، جان میگیرند، خسارت بر جای میگذارند و پرچم عزا را بر سردر خانههای مردم به اهتزاز درمیآورند. اما پرسش اساسی اینجاست: آیا این نخستین حادثه است و آیا اگر امروز از کنار آن عبور کنیم، آخرین حادثه خواهد بود؟
آیا صنعت خودروسازی کشور، فرهنگ رانندگی، ساختار آموزش و صدور گواهینامه، نظام نظارت بر حملونقل و حتی رفتارهای ترافیکی خود ما در شکلگیری این وضعیت اسفبار هیچ سهمی ندارند؟ آیا تمام مساله را باید در یک جاده، یک خودرو یا عملکرد یک مدیر خلاصه کرد؟
آیا اگر با بسته شدن پرونده زندگی این ۱۲ هماستانی ارزشمند، پرونده مدیریتی تمام مدیران مرتبط در وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاههای مسئول، از صدر تا ذیل بسته شود و همه آنان برکنار شوند، تضمینی وجود دارد که فردا، هفته آینده یا ماه بعد، شاهد تکرار چنین حوادث تلخی در ایلام یا نقطه دیگری از ایران نباشیم؟
آیا با چنین برخوردهایی، آمار سالانه ۲۶ هزار کشته حوادث رانندگی در کشور به صفر خواهد رسید؟ بدیهی است که پاسخ این پرسشها منفی است؛ چراکه مسئله تصادفات جادهای، بسیار پیچیدهتر از جابهجایی چند مدیر و تغییر چند مسئول است.
بیتردید جادههای نامناسب، نقاط حادثهخیز، کمبود زیرساختهای ایمنی و ضعف در نگهداری و اصلاح مسیرها، نقش مهمی در وقوع حوادثی از این دست دارند و هیچکس نیز منکر مسئولیت دستگاههای متولی در این زمینه نیست. اما باید از خود بپرسیم این وضعیت محصول یک فرآیند چندساله مدیریتی، برنامهریزی و تخصیص اعتبارات است یا پدیدهای که یکشبه شکل گرفته و امروز به بروز چنین فاجعهای منجر شده است؟
آیا با جابهجایی یک مدیر در یک دستگاه تخصصی، از فردای آن روز وضعیت جادهها و ایمنی حملونقل متحول خواهد شد؟ یا اینکه باید با نگاهی کارشناسی، تخصصی و حرفهای، به دور از هیجانزدگی، پیشداوری و بغضهای سیاسی، ریشههای بروز این حوادث را شناسایی کرد، راهکارهای عملی برای رفع آنها یافت و سپس بر اساس نتایج کارشناسی، مطالبهگری مؤثر و هدفمند را در دستور کار قرار داد؟ کدام رویکرد میتواند به کاهش واقعی حوادث مرگبار و جلوگیری از تکرار چنین مصیبتهایی کمک کند؟
بنابراین، وظیفه ما در این مقطع، صدور حکم و مقصریابی شتابزده بر اساس پیشفرضها، تعلقات سیاسی و امیال شخصی نیست. باید اجازه داد کارشناسان و مراجع مسئول، با بررسی دقیق صحنه حادثه، وضعیت فنی خودرو، شرایط جاده، عوامل انسانی و سایر مؤلفههای دخیل، علل اصلی و سهم هر یک از عوامل را مشخص کنند. پس از روشن شدن ابعاد حادثه، میتوان نقش و میزان مسئولیت دستگاهها و مدیران مربوطه را بهدرستی تبیین کرد، پاسخگویی آنان را مطالبه کرد و برای رفع نارساییها و پیشگیری از تکرار چنین حوادثی، راهکارهای مشخص و قابل سنجش ارائه داد.
مطالبهگری زمانی ارزشمند و اثربخش است که به هدفی روشن، مستندات معتبر و راهکاری عملی متکی باشد؛ نه اینکه در هیاهوی انتقامجوییهای سیاسی و باندی گم شود. تیر مطالبهگری کور و بیهدف، حتی اگر با صدای بلند و احساسات برانگیخته همراه باشد، هرگز به هدف نمینشیند و نتیجهای جز انحراف افکار عمومی از ریشههای واقعی بحران نخواهد داشت.
داغ آبدانان را باید به فرصتی برای بازنگری جدی در نظام ایمنی جادهای، مسئولیتپذیری دستگاهها و اصلاح رویههای معیوب تبدیل کرد؛ نه ابزاری برای تسویهحساب با این و آن. اگر قرار است خون این جوانان بیثمر نماند، باید حاصل این اندوه، عزمی جدی برای شناسایی خطاها، رفع نارساییها و بستن مسیر تکرار چنین فجایعی باشد. وگرنه حوادث همچنان در سایه غفلتها جان خواهند گرفت و خانوادههای دیگری به سوگ خواهند نشست.
بادداشت: علی اصغر اسدی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.