رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرسه روز عزای عمومی و تعطیلی چهارشنبه در قم
162بازدید

از نیشابور تا قم؛ روایت زندگی فقیهی که در۲۷سالگی به اجتهاد رسید

گروه استان‌ها - حضرت آیت الله وحیدخراسانی سال ۱۳۴۹ خورشیدی به ایران بازگشت و ابتدا در مشهد اقامت گزید و به تدریس پرداختند، اما پس از حدود یک سال راهی قم شدند و تدریس خارج فقه و اصول را دنبال کردند و جلسات درس ایشان به یکی از محافل شناخته‌شده آموزشی حوزه تبدیل شد…

وحید خراسانی

به گزارش خبرنگار تابناک در استان قم، آیت‌الله العظمی حاج شیخ «حسین وحید خراسانی» اول فروردین سال ۱۳۰۰ خورشیدی در نیشابور دیده به جهان گشود و تحصیلات علوم دینی را در مشهد آغاز کرد، شهری که در آن روزگار از کانون‌های مهم آموزش علوم حوزوی به شمار می‌رفت و استادان برجسته‌ای در آن به تدریس اشتغال داشتند.

ایشان پس از فراگیری ادبیات عرب و مقدمات علوم دینی، دروس سطح را نزد آیت‌الله شیخ محمد نهاوندی، از استادان شناخته‌شده حوزه مشهد و صاحب تفسیر، آموخت و پس از پایان این دوره به تحصیل در مباحث تخصصی فقه و اصول روی آورد.

معظم له در ادامه از محضر آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی و آیت‌الله میرزا مهدی آشتیانی در درس خارج فقه بهره برد و هم‌زمان علوم عقلی، فلسفه و حکمت را نزد میرزا ابوالقاسم الهی و میرزا مهدی آشتیانی فرا گرفت.

اجازه اجتهاد در جوانی

یکی از نقاط تعیین‌کننده در زندگی علمی ایشان به سال ۱۳۲۷ خورشیدی بازمی‌گردد، زمانی که در شهر ری با آیت‌الله سیدمحمد حجت کوه‌کمره‌ای دیدار کرد و پس از مذاکرات و مباحثات علمی، موفق به دریافت اجازه اجتهاد مطلق شد.

دریافت این اجازه در آن مقطع از زندگی او، نشان‌دهنده دستیابی به مرتبه‌ای از دانش فقهی و اصولی بود که توانایی استنباط احکام شرعی را برای یک فقیه فراهم می‌کرد.

حضرت آیت الله وحیدخراسانی در ۲۷ سالگی، با وجود دستیابی به مرتبه اجتهاد، برای تکمیل آموخته‌ها و آشنایی با دیدگاه‌های علمی فقهای حوزه نجف راهی عراق شد، سفری علمی که بخش مهمی از شخصیت فقهی و اصولی ایشان در جریان آن شکل گرفت.

نجف فصل تازه‌ای از مسیر علمی

حوزه علمیه نجف در آن سال‌ها از مهم‌ترین مراکز علمی جهان تشیع بود و حضور فقها و مدرسان برجسته، زمینه مباحثات گسترده در حوزه فقه و اصول را فراهم می‌کرد.

حضرت آیت الله وحیدخراسانی در این حوزه در درس آیت‌الله سیدعبدالهادی شیرازی و آیت‌الله سیدمحسن حکیم شرکت کرد و بیش از همه از محضر آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی بهره برد.

حضور طولانی‌مدت در درس آیت‌الله خویی، او را با شیوه‌های دقیق استدلال فقهی و مبانی اصولی این فقیه برجسته آشنا کرد و تأثیر این مکتب علمی در روش اجتهادی آیت الله وحید خراسانی نیز مورد توجه پژوهشگران حوزه قرار گرفته است.

ایشان در کنار تحصیل و مباحثات علمی، از سال ۱۳۳۷ خورشیدی تدریس درس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و نزدیک به ۱۲ سال در نجف به آموزش مباحث تخصصی این دو رشته پرداخت.

این دوره، نخستین تجربه طولانی تدریس خارج برای معظم له در یکی از مهم‌ترین حوزه‌های علمی شیعه بود و پس از سال‌ها شاگردی، جایگاهش را در مقام مدرس علوم حوزوی نیز شکل داد.

ادامه مسیر علمی در قم

حضرت آیت الله وحیدخراسانی سال ۱۳۴۹ خورشیدی به ایران بازگشت و ابتدا در مشهد اقامت گزیدند و به تدریس پرداختند، اما پس از حدود یک سال، در پاییز همان سال راهی قم شدند و این شهر را برای ادامه زندگی و فعالیت‌های علمی خود برگزیدند.

با استقرار در قم، تدریس خارج فقه و اصول را در حوزه علمیه این شهر دنبال کردند و جلسات درس ایشان به‌تدریج به یکی از محافل شناخته‌شده آموزشی حوزه تبدیل شد.

در روش تدریس، بررسی دقیق مبانی فقهی، واکاوی ادله و توجه به مباحث اصولی جایگاه ویژه‌ای داشتند و مباحث فقهی با استناد به منابع روایی و دیدگاه‌های فقهای پیشین مورد بررسی قرار می‌گرفت.

از نظر مبانی فقهی، در شیوه علمی ایشان می‌توان تأثیر اندیشه فقهای بزرگی همچون شهید اول، شهید ثانی، محقق کرکی، صاحب جواهر، محقق سبزواری و شیخ انصاری را در کنار استادان معاصرش مشاهده کردند.

در کنار فقه و اصول، قرآن، حدیث و معارف اهل‌بیت (ع) نیز بخش دیگری از فعالیت‌های علمی و سخنرانی‌های ایشان را تشکیل می‌داد و این موضوع در آثار و مباحث اعتقادی وی نیز بازتاب یافته است.

ارتحال آیت‌الله العظمی محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳ خورشیدی، بار دیگر موضوع معرفی مراجع تقلید را در حوزه علمیه قم مطرح کرد و در این مقطع، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نام حضرت آیت الله وحیدخراسانی را در کنار شش فقیه دیگر به عنوان مراجع تقلید معرفی کرد.

پس از این مقطع، فعالیت‌های ایشان علاوه بر تدریس و مباحث علمی، عرصه پاسخ‌گویی به مسائل شرعی و اداره مجموعه مرتبط با مرجعیت را نیز دربر گرفت.

کارنامه علمی حضرت آیت الله وحیدخراسانی در کنار تدریس، با مجموعه‌ای از آثار و تألیفات در زمینه فقه، اصول و اعتقادات همراه است که از جمله آنها می‌توان به حاشیه بر عروه‌الوثقی، حاشیه بر مکاسب محرمه، حاشیه بر کفایه، شرحی بر شرایع‌الاسلام و آثاری در حوزه اصول دین و مناسک حج اشاره کرد.

حضرت آیت الله وحیدخراسانی از پاییز سال ۱۳۴۹ تا سال ۱۳۹۷ خورشیدی به تدریس خارج فقه و اصول در قم اشتغال داشتند و در این مدت، درس‌های ایشان از جلسات پررونق حوزه علمیه قم محسوب می‌شد، اما از سال ۱۳۹۷ به دلیل کسالت، تدریس‌های رسمی‌اش متوقف شد.

از شاگردی تا مرجعیت

زندگی علمی حضرت آیت‌الله وحید خراسانی، روایتی از عبور در چند حوزه مهم علمی شیعه است، مسیری که از فراگیری مقدمات علوم دینی در مشهد آغاز شد، با دستیابی به اجتهاد و حضور در محضر فقهای برجسته نجف ادامه پیدا کرد و سرانجام در قم به تدریس طولانی‌مدت و مرجعیت انجامید.

آنچه در این مسیر بیش از هر چیز به چشم می‌آید، پیوند میان سال‌های طولانی تحصیل، مباحثه و تدریس است، عالمی که پیش از ورود به جایگاه مرجعیت، تجربه حضور در محافل علمی سه حوزه مهم شیعه را پشت سر گذاشت و بخش عمده عمر خود را به آموزش مباحث تخصصی فقه و اصول اختصاص دادند.

این مسیر علمی با بهره‌گیری از محضر استادان برجسته و سال‌ها فعالیت علمی و آموزشی همراه بود، مسیری که نام حضرت آیت‌الله وحیدخراسانی را در تاریخ معاصر حوزه‌های علمیه شیعه به عنوان یکی از مدرسان و مراجع شناخته‌شده ثبت کرده است.

سرانجام حضرت آیت الله وحیدخراسانی پس از هفت دهه مجاهدت علمی و تربیت شاگردان فراوان در حوزه‌های علمیه و ترویج و تبیین معارف ناب اهل بیت(ع) سحرگاه ۲۶ آبان ماه ۱۴۰۵ دارفانی را وداع گفتند و به دیار حق شتافتند.


Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.