رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرمدارس چالوس فردا تعطیل شد
11بازدید
۱۵

سابقه «کش لقمه» به بهانه «حرام لقمه»

«ما به پیتزا نگفتیم دراز‌‌لقمه یا کش‌لقمه، نمی دانم کدام حرام‌لقمه‌ای این را گفته است!» 

به گزارش عصر ایران این سخن دکتر غلامعلی حداد عادل در برنامه «‌خندوانه» دوشنبه شب (‌23 شهریور ماه) هر چند از سر طنز و به مزاح و متناسب با حال و هوای برنامه «رامبد جوان» گفته شد اما در فضای مجازی برسر استفاده از تعبیر «حرام لقمه» تامل شده و بحث درگرفته است.

جالب این که وقتی «جناب خان» با واژه های ساخته شده فرهنگستان شوخی می کرد رییس فرهنگستان زبان و ادب پارسی گفت «حالا به جناب خان برنخورد» و او هم پاسخ داد: نه! ما هم از یک حرام لقمه ای شنیدیم!

اما واقعا «‌کش لقمه» از کجا آمده است؟ 

جالب است بدانید که 16 سال پیش تلویزیون با کارگردانی و اجرای «مهران مدیری» مجموعه ای با عنوان «‌ببخشید شما» پخش می کرد که در یکی از آیتم های آن «رامین ناصر نصیر» در نقش ادیب و زبان شناس ظاهر می شد و پیشینه (ساختگی و نه واقعی) شغل مورد بحث در برنامه را همراه با واژگان مورد استفاده در آن شغل معرفی و برای واژگان بیگانه مصطلح در آن حرفه یا صنف معادل های طنز آمیز پیشنهاد می کرد. 

  مورد دیگری که در یادها مانده  معادل واژه «دکوپاژ» بود که آن ادیب (ناصر نصیر)گفت:  مِن بعد به جای واژه مهجور و بیگانه «دکوپاژ» از واژه «پلان پلان شده» استفاده کنید!

 در یکی از قسمت ها هم توصیه کرد به جای پیتزا از واژه «کش لقمه» استفاده شود. 

در همان سال 1378 برنامه طنز دیگری هم پخش می شد با عنوان «این چند نفر» که چهار برادر یک اسم واحد داشتند (‌هژیر)! 

آن 4 برادر هم نام  که پدر و مادرشان آنها را ناگهانی ترک کرده بودند یک خواهر داشتند که نقش آن را فلامک جنیدی بازی می کرد و چون دست پخت خوبی نداشت هژیرها ترجیح می دادند پیتزا سفارش دهند وبه همین خاطر بود که در همین مجموعه طنز «کش لقمه» بیشتر به کار رفت و در واقع فرهنگستان زبان ادب پارسی نه «کش لقمه» را وضع کرده و نه «دراز لقمه» را اما رسانه ها می توانند یک واژه را رایج کنند و صدا و سیما نیز در آن سال‌ها مانند امروز با بحران ریزش و بی اعتمادی مخاطب رو‌به‌رو نبود و تکیه کلام‌ها ( و نه تکه کلام‌ها)‌ی سریال ها بر سر زبان ها می‌افتاد و رایج می‌شد.

بهترین مثال درباره توان رسانه ها در رواج دادن یک واژه کلمه «یارانه» است. تا پیش از شروع جنگ واژه «سوبسید» یا « سابسید» به عنوان مبلغی که دولت برای حمایت از تولید کننده و مصرف کننده می پردازد تنها در نوشته های اقتصادی تخصصی به کار می رفت.

 اندک اندک اما در رسانه ها و بین مردم هم رایج شد و به یک واژه پرکاربرد تبدیل شد اما به خاطر پرداخت یارانه نقدی و تشکیل ستاد هدفمندی یارانه ها اکنون «یارانه» رایج تر است و «سوبسید» عملا به حاشیه رانده شده است. 

 «کش لقمه» هم هر چند بار طنز داشت اما چون در سریال های پربیننده 90  قسمتی به کار رفت به دایره واژگان مردم وارد شد و حتی برخی پیتزا فروشی ها از این نام استفاده کردند و می کنند.

 از این رو به نظر می رسد آقای حداد عادل نیز «حرام لقمه» را به سیاق «کش لقمه» و « دراز لقمه» به کار برده و قصد مطایبه داشته است هر چند که «کش لقمه» و «دراز لقمه» هر چه باشند از «حرام لقمه» بهترند و بهتر است از این آخری استفاده نشود!
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۱۵
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس

رییس فرهنگستان زبان و ادب پارسی گفت!!!!!
ادب را از که آموختی.....

محمد نوری زاده

هر چند با حداد در خیلی مواقع موافق نیستم، ولی ایشون قصد خنداندن داشتند و به نظر من به این حرفشون در یک برنامه طنز اشکالی وارد نیست.

amir

جناب رئیس فرهنگستان زبان وادب فارسی حق نداشت وندارد به کسی توهین کند!

ناشناس

آقای حداد یادت باشه حرام لقمه را برای توصیف دزدان بیت المال و حامیان پشت پرده آنها و رانت خواران خودی بکار می گیرند نه برای کسی که گفته کش لقمه که ظاهرا سطح کار شما در حد همان کش لقمه بیش نیست.

حسن

آره حرف زشتی بودکه ایشون گفتن!!!!!!!!!!!!!!

ناشناس

در سریال روزی روزگاری از کلمه بدلقمه استفاده کرده است

ناشناس

بهتر بود می گفت بد لقمه

ناشناس

ادب مرد به ز دولت او...

ناشناس

یک بزرگی گفته بود
ادب مرد به از دولت اوست

ناشناس

ما همه چیزمون به هم میاد حتی رییس فرهنگمون

ناشناس

اما شوخی آقای دکتر حداد عادل یه ذره شوکه کرد بنده را.!!!!

بنده خدا

كش لقمه از بسياري از واژگاني كه فرهنگستان پتصويب كرده بهتر است

ناشناس

چه محافظه کارانه!!

ناشناس

دريك رسانه ملي با آن همه بيننده يك نفري كه ادعاي اديب بودن و فرهنگي بودن را دارد نبايد ازچنين واژه هاي سخيف استفاده كند

علی

از آقای دکتر حداد عادل ادیب مودب آداب دان که رسالت پالایش زبان فارسی را بر عهده دارند بعید بود که از لفظ توهین آمیز حرام لقمه استفاده کنند. ادب مرد ...

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.