کالابرگ یا گران‌فروشی؟ تعاون کردستان پاسخ دهد

به گزارش خبرنگار تابناک در استان کردستان، طرح کالابرگ الکترونیکی با هدف حمایت از معیشت خانوارها و تأمین آسان‌تر کالاهای اساسی اجرا شده است؛ اما آنچه این روزها در بازار مرغ سنندج مشاهده می‌شود، نه‌تنها با فلسفه حمایتی این طرح همخوانی ندارد، بلکه پرسش‌های جدی درباره عملکرد دستگاه متولی نظارت بر آن، یعنی اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان، مطرح می‌کند.

بر اساس گزارش‌های دریافتی، مرغ عرضه‌شده در قالب کالابرگ در برخی مراکز فروش سنندج، حدود ۳۰ هزار تومان گران‌تر از قیمت مرغ در بازار آزاد به مشتریان عرضه می‌شود. موضوعی که به‌ویژه با توجه به ماهیت حمایتی کالابرگ، نیازمند پاسخگویی فوری و شفاف مسئولان مربوطه است.

حال این سوال مطرح است که فروشندگان بر اساس کدام قانون، دستورالعمل یا ضابطه‌ای مجاز هستند کالایی را که در قالب یک طرح حمایتی دولتی عرضه می‌شود، گران‌تر از قیمت روز بازار بفروشند؟ آیا برای مرغ کالابرگی نرخ مستقلی تعیین شده است؟ اگر چنین است، مستند قانونی آن چیست و چه نهادی مسئول اعلام و نظارت بر این نرخ است؟

نکته قابل تأمل دیگر، کاهش استقبال برخی فروشگاه‌های مواد غذایی و مرغ‌فروشی‌های سنندج از همکاری با طرح کالابرگ است. تعدادی از فروشندگانی که در دوره‌های گذشته با این طرح همکاری داشتند، این بار از ادامه همکاری منصرف شده‌اند و دلیل این تصمیم را تسویه‌نشدن مطالبات دوره‌های قبلی از سوی دولت عنوان می‌کنند.

اگر این ادعا صحت داشته باشد، با دو مسئله جدی مواجه هستیم؛ از یک سو، تأخیر در پرداخت مطالبات فروشندگان، انگیزه مشارکت آنان در یک طرح حمایتی را از بین می‌برد و از سوی دیگر، در مراکز باقی‌مانده نیز زمینه بروز تخلفاتی مانند عرضه کالا با قیمت‌های غیرمتعارف فراهم می‌شود.

با این حال، مسئولیت اصلی در این میان متوجه دستگاهی است که وظیفه نظارت بر اجرای طرح کالابرگ و صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان را بر عهده دارد. اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان باید توضیح دهد که سازوکار نظارتی آن برای کنترل قیمت‌ها، رسیدگی به شکایت شهروندان و برخورد با تخلفات احتمالی چیست و اساساً در برابر چنین مواردی چه اقدام عملی انجام داده است؟

نمی‌توان از یک سو نام حمایت معیشتی بر طرحی گذاشت و از سوی دیگر، شهروندان را در برابر قیمت‌گذاری‌های مبهم و رفتارهای خارج از ضابطه احتمالی رها کرد. اگر قرار باشد کالای مشمول حمایت دولتی با قیمتی بالاتر از بازار آزاد به دست مردم برسد، اساساً فلسفه اجرای کالابرگ زیر سؤال می‌رود.

نگران‌کننده‌تر آنکه ضعف پاسخگویی و نظارت در برخی بخش‌های مدیریتی، به عاملی برای تضعیف اعتماد عمومی تبدیل شده است. دستگاهی که باید در برابر عملکرد خود به مردم و رسانه‌ها پاسخگو باشد، نمی‌تواند انتقاد از عملکردش را به‌جای ارائه توضیح و شفاف‌سازی، با برخوردهای تهدیدآمیز یا قضایی پاسخ دهد. نقد عملکرد مدیران، بخشی از حق رسانه و مطالبه عمومی است و نباید به مسئله‌ای شخصی یا تقابلی تبدیل شود.

اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان باید به چند پرسش روشن پاسخ دهد: مبنای قانونی فروش مرغ کالابرگی با قیمت ۳۰ هزار تومان بالاتر از نرخ بازار چیست؟ آیا این اختلاف قیمت مورد تأیید دستگاه متولی اجرای طرح است؟ مطالبات فروشندگان بابت دوره‌های گذشته کالابرگ چه زمانی تسویه خواهد شد؟ چه تعداد بازرسی از مراکز عرضه کالابرگ در سنندج انجام شده و با تخلفات احتمالی چه برخوردی صورت گرفته است؟ شهروندان برای گزارش گران‌فروشی و تخلفات احتمالی باید به کدام مرجع مراجعه کنند؟

واقعیت این است که کالابرگ برای حمایت از سفره مردم طراحی شده، نه برای ایجاد بازاری مبهم که در آن مصرف‌کننده ناچار باشد کالای حمایتی را گران‌تر از بازار آزاد بخرد.

اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان نمی‌تواند در برابر چنین پرسش‌هایی سکوت کند و مسئولیت نظارت را به گردن دیگر دستگاه‌ها بیندازد. اگر این اداره‌کل در اجرای طرح کالابرگ مسئولیت دارد، باید در برابر نتایج آن نیز پاسخگو باشد.

مردم کردستان به وعده‌های حمایتی بیشتر نیاز ندارند؛ آنچه مطالبه می‌کنند، نظارت واقعی، شفافیت در قیمت‌گذاری و برخورد با هرگونه سوءاستفاده از طرح‌های معیشتی است.