رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرانهدام یک پهپاد شناسایی دشمن در خلیج فارس
7بازدید
۲۳۱

نقد و بررسی «پایتخت» از نگاهی دیگر؛

بسیاری از اهالی پایتخت همان حس غریب باباپنجعلی را دارند

در سالیان اخیر به میزانی درباره طبقه متوسط و بالای شهری در رسانه های گوناگون فیلم و گزارش و مستند و... ساخته شده که به تدریج فراموشمان شده بود، طبقه متوسط روستایی و حتی شهرستانی هم در این کشور وجود دارد، طبقه ای که متأسفانه به جبر روزگار و اقتضای زمانه برخی از آنان به شهرهای بزرگ کوچ کرده اند و زیر فشار رسانه ای طبقات متوسط و بالای شهری گویی له شده اند و...

بسیاری از اهالی پایتخت همان حس غریب باباپنجعلی را دارند
پس از انتشار نقد و تحلیل «تابناک» از وضعیت برنامه های نوروزی رسانه ملی و به ویژه تلویزیون، یکی از همکاران رسانه ای در یادداشتی کوتاه به برخی انتقادات به ویژه درباره سریال «پایتخت» ساخته سیروس مقدم پاسخ داده است که به شرح زیر می آید:

آنچه در چند روز اخیر در برخی محافل رسانه ای ـ اعم از هنری و غیرهنری درباره یک اثر هنری مطرح شده عمدتا مربوط به مجموعه «پایتخت»، آخرین ساخته سیروس مقدم است که هم اکنون در حال پخش از شبکه یک تلویزیون می باشد.

 ایراد اصلی که گروهی به ویژه برخی از مقامات استان مازندران و یا تشکل های فرهنگی و دانشجویی این استان به این مجموعه وارد کرده اند، لهجه شمالی بازیگران این مجموعه و به ویژه لهجه محسن تنابنده و علیرضا خمسه است.

این در حالی است که عموم بینندگان این مجموعه تاکنون در جایی نگفته اند که لهجه موجود در فیلم باعث خنده آنان شده است، بلکه در واقع بر عکس استفاده از لهجه شیرین مازندرانی، اتفاقا چنان بر صمیمیت فضای فیلم افزوده است که استفاده از هیچ لهجه دیگر از اقوام مختلف ایرانی، نمی توانست صمیمیت، یکدلی و سادگی این مجموعه را تا بدین حد برساند.

 در این چند روز کسانی که مجموعه پایتخت را از تلویزیون دیده اند، مجذوب سادگی و بی تکلفی شخصیت های اصلی، اطمینان و توکل بر خدا داشتن آنان که اتفاقا یکی از ویژگی های اصلی مردم استان مازندران است، شده اند.

هرچند مجموعه پایتخت به مناسبت ایام نوروز، رگه هایی از طنز هم در آن دیده می شود، در واقع طنزی خالی و خشک نیست، قصه ای است گذرا که اغلب کسانی که از شهرستان به این پایتخت دود و ماشین هجرت کرده اند با این قصه آشنا هستند به ویژه اینکه غلبه فرهنگ «اصالت کار و سرمایه و پول» در این درندشت تهران، در جای جای آن دیده می شود و کیست که نداند که اگر در عالم واقع هم کسی با مشکلی که برای خانواده معمولی پیش آمده برخورد کند با سرنوشتی بعضا بدتر از آنچه به تصویر کشیده شده روبروست.

متأسفانه در این قیل و قال های پیش آمده درباره مجموعه پایتخت، کمتر از بازی فوق العاده علیرضا خمسه و محسن تنابنده سخن گفته شده است. کارگردان در این مجموعه، دردها، غم ها و حتی عصیان های افرادی را نشان داده است که از طبقه متوسط روستایی هستند که به ندرت سرنوشت آنان در فیلم ها، داستان ها، کتاب ها و روزنامه ها به تصویر درآمده است. عصیان های محسن تنابنده در این سریال به همراه گریه ها، دلتنگی ها، ناراحتی ها و حتی خنده هایش، برای یک بار هم که شده مخاطب روستایی را مجبور کرده است که با او هم ذات پنداری کند و به خنده هایش بخندد، با گریه هایش بغض کند و با هیجاناتش، هیجان بگیرد.

این در حالی است که در سالیان اخیر به میزانی درباره طبقه متوسط و بالای شهری در رسانه های مختلف فیلم و گزارش و مستند و... ساخته شده است که به تدریج فراموشمان شده بود که طبقه متوسط روستایی و حتی شهرستانی هم در این کشور وجود دارد؛ طبقه ای که متأسفانه به جبر روزگار و اقتضای زمانه برخی از آنان به شهرهای بزرگ کوچ کرده اند و تحت فشار رسانه ای طبقات متوسط و بالای شهری گویی له شده اند و کیست که نداند که جامعه ایرانی تا همین بیست سال پیش جامعه ای عمدتا روستایی بود؛ جامعه ای که هسته مرکزی آن در روستا و شهرهای کوچک شکل گرفته و اصلا چیزی به معنای کلان شهر امروزی وجود خارجی نداشت.

هرچند در این مورد تحقیق مستندی وجود ندارد، ولی می توان گفت در درصد بالایی از مردمی که هم اکنون در تهران ساکن هستند، آن حس غریب «بابا پنجعلی» ـ با بازی درخشان علیرضا خمسه ـ برای بازگشت به دیار خود وجود دارد و اینان اتفاقا درصد کثیری از جمعیت کلان شهرها و از جمله تهران را تشکیل می دهند.

گویا سیروس مقدم در این کار به احیای طبقه متوسط روستایی و شهری پرداخته است که رسانه ندارند، در مناصب دولتی حضور ظاهری ندارند و حتی در خیابان ها هم دیده نمی شوند.

کار سیروس مقدم و بازیگرانش هرچند قطعا نواقص و نقاط ضعفی هم دارد، اما بدون شک جای تقدیر و تشکر هم دارد، چرا که پرداختن به این حوزه به خاطر خیل منتقدانی که رسانه، نفوذ و قدرت دارند، به قول معروف دل شیر می خواهد.

هرچند تلویزیون دیر اما سرانجام به این حقیقت پی برد که سال هاست بخشی از مردم این کشور در همه رسانه فراموش شده اند و برای همین، ساخت و حمایت از چنین سریالی جای تقدیر دارد. مردم استان مازندران هم دل خوش بدارند که همه ما از یک خون و یک گل هستیم و در ظرفی همچون ایرانمان گرد هم آمده ایم که با هم بخندیم و به هم نخندیم... .
 
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۲۳۱
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
سلام

قبل از هرچیز از آقای مقدم و آقای تنابنده و همه عوامل سریال پایتخت تشکر می کنم و خسته نباشید می گم.
اما ناراحتی بعضی دوستان از لهجه و هر چیز دیگه دور از انتظار نبود ولی مشکلات این خانواده را بیشتر مردم ایران دارند و این مهاجرت برای چیه؟برای اینکه تهران شهر خوبیه؟هرگز
فقط اینکه تهران داره حق کل اقوام ایرانی رو می بلعه و بعضی از تهرانی های گرامی که اصلا" تهرانی هستند از این مهاجرت ناراحتند ولی اگر خوب به خودشان نگاه کنند اصلا" خودشان و هرکس دیگری که تو تهرانه واقعا"تهرانی؟
کرد و لر و مازن و گیل و بلوچ و جنوبی و خراسانی زحمت می کشند و کمترین امکانات و دارند و تهرانی های دیگه فقط مصرف کنند و به آلودگی جو بیافزایند.
ولی جدا از این تعصبات کور نژادی بیاییم به فکر ایران باشیم نه لهجه و قوم و تنها شهر خود.

ناشناس

در خصوص نوشته بالا توجه به این نکته ضروری است که در 30 سال گذشته آنکه در تهران له شده است تهرانیهای قدیمی بوده اند که زیر هجوم مهاجران شهرستانی مدفون گردیده اند . مهاجرانی که با خود فقر و خشونت ، زاغه نشینی ، اعتیاد ، مشاغل کاذب ، راننگی خطرناک و بیسوادی را به این شهر آوردند . البته به جز معدودی از ایشان که تحصیل کرده و از خانواده های با فرهنگ شهرستانها بوده اند . در مورد به کار گیری مهاجران بیسواد و کم فرهنگ روستایی در ادارات و سازمانهای دولتی نیز واقعیت خلاف نظر نویسنده متن خبری فوق است . اگر سری به ادارات دولتی بزنید به وضوح می بینید بسیاری از مدیران دولتی بچه های روستاها و شهر های کوچک و گمنام هستند که حتی پس از 30 سال زندگی در تهران هنوز فارسی را درست و بدون لهجه صحبت نمی کنند .دانش تخصصی ندارند . با زد وبند خود را نگه داشته اند . کارایی ضعیفی دارند و اولویت کارشان ثروت اندوزی است و این در حالی است که تهرانیهای قدیمی و با فرهنگ یا به خارج از کشور مهاجرت کرده اند یا بازنشسته و خانه نشین هستند و یا علی رغم بهره مندی از تحصیلات دانشگاهی و تجربه کاری در ادارات دولتی زیر دست روستاییان عزیز فرمانبری می کنند .

حسن

سلام ! مايك داماد مازني داريم كه 40 سال در تهران ساكن است و مازني صحبت نمي كند حتي با مازني ها . خيلي كم! ول ي از ديدن اين سريال خوشحال شد

نیما

دیکته نا نوشته غلط ندارد . ممنونیم از اقای مقدم که مارا کمی از فیلمهای تجملاتی در خانه های اشرافی و از مرفهین بی اصالت دور کردند . سادگی و بی الایشی در کمال متانت و آرامش چی بهتر از این

ناشناس

نقـــــــــــــــــــــــــــــــــی بخوابونم تو دهنـــــــــــــــــــــش

حسام

محسن تنابنده چون اهل دامغان هست بواسطه نزدیکی با مازندران لهجه بهتری داشت و البته طبیعی که یک مجموعه بازیگر نمی توانند براحتی ودر مدت کئتاه لهجه یک محل را یاد بگیرند این نقیصه را نباید به مسخرگی ربط بدهیم . در مجموع قابل قبول بود مخصوصاً بازی روان وزیبای نقی وهمسرش و بابا پنجعلی البته نقش آقای خمسه ایراداتی داشت که احتمالاً از نوشتار بود . گاهی سفیه بود گاهی بسیار عاقل. گاهی فراموشکار گاهی بسیار حواس جمع .

ناشناس

آخه من موندم این چه مملکتیه که تا یه فیلم یا یه سریالی و میسازند همه شهرستانیا بهشون بر میخوره . پس اگه اینطوره ما تهرانیا هم باید بگیم چرا لهجه ما هارو تقلید میکنید . ؟؟؟

ناشناس

حالا شما حساسس نشدید حساس نشید، سریال خوبیه

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

من تت تثیر قرار گرفتم

قاصدک

فکرمیکنم واقعا بازیگران خوب و هنرمندی رو برای این نقشها انتخاب کرده بودند، آقای تنابنده و خانم رامین فر خیلی به هم میومدن، آقای مهرانفر هم که دیگه بینظیر بودن، خسته نباشن همگی کارشون عالی بود.

ناشناس

واقعا که سریال بسیار زیبایی بود . باید به اقای سیروس مقدم دست مریزاد گفت با این سریال زیبا و آموزنده. از اون سریال مزخرف و تکراری مجید صالحی و سعید اقاخانی خیلی بهتر بود هم شیرین جذاب طنز سرگرم کننده و قشنگ بود مخصوصا پایان بسیار زیبایی داشت و خیلی شسته رفته تمام شد. با تشکر

reza

من شخصاازديدن اين سريال بسيار لذت بردم وازهمه دست اندر كاران خوصصا بازيگران خوش نقش اين سريال كمال تشكروقدرداني رادارم واميدوارم درآينده هم اين چنين سريالهايي كه قشر متوسط به پايين را به تصويرميكشند ساخته شود.من هم يك شهرستاني هستم وهيچ گله وشكايتي از نوع لهجه بازيگران فيلم ندارم درواقع بسيار شيرين وعالي صحبت ميكردنندواصلا فكرنميكنم توهيني به كسي شده باشد وبرعكس من ديدم نسبت به علي آباد ومردم عزيز مازندراني بسيار مثبت است.

نوید

محسن تنابنده بعنوان بازیگر ،نویسنده فیلمنامه ، انتخاب بعضی بازیگران وبازیگردان نقش بسزایی درتولید باکیفیت و ساختار محکم سریال داشتند. البته سیروس مقدم نیز با توجه به سریالهای قبلی بخصوص چاردیواری و زیر هشت بسیار پخته تر شده و این در روند کارهایش بسیار ملموس است.

علي

نقيييييييييييييي..... ناهار نخردمه....

ناشناس

سریال پایتخت خیلی عالی بود باتشکر ازعوامل سازنده سریال

ناشناس

خیلی خوب بود خسته نباشید

حسین

پیر مردهای مازندرانی شکم پرست نیستند آقای مقدم.

ناشناس

خدمت نویسنده محترم عرض کنم هیچ یک از مردم مازندران نسبت به استفاده از لهجه مازندرانی در این سریال اعتراض ندارند بلکه نمایش غیر واقی وتوام با لودگی و مسخره نمودن این لهجه اصیل و زیبا باعث ایجاد جو اعتراضی وسیع گردیده است. لهجه و زبان مازندرانی بسیار زیبا و اصیل میباشد که شناخت ان کار امثال سیروس مقدم نمیباشد

سچاد
در پاسخ به ناشناس

لهجه یه چیزه مسخره کردن یه چیز دیگه

خمسه رو فقط برای مسخره کردن آورده بودن
با همه احترامی که برای آقای خمسه قائلم ولی فقط برای جذب تماشاگرو لودگی آورده بودنش

سچاد

خمسه یه نموره باعث شده بود که حس مسخره کردن به وجود بیاد
تنابنده که خود ِ خوده شمالی بود
یه جا یه زن شمالی اومد مثلا علی آبادی بود ولی لهجه گیلانی داشت

نکته مثبت و باحالش این بود که این مازندرانی ها جنم داشتند
هر جا میرفتند کارشونو پیش می بردند
میگم مازندرانی چون همه چیش مازندرانی بود از پلاک ایران 62 تا رفتار و کردارشون

نمیدونم شاید ترسیدن که بگن از آمل بابل اومدن
مجبور شدن بگن علی آباد که جمعیت بومی کمتری داره

آره داداش

مجید

اگر چه علی آباد جزو استان گلستان ولی نگاه فیلم به فرهنگ مازندرانیه و علی رغم موضوع و بازی جالب بازیگران اصلا شایسته نبود که آقای خمسه که در نقش یک پیر مرد شمالی بازی میکنه این قدر خنگ و مریض و موقعیت نشناس باشه و به طور کلی وجه ی باصفا و لطیف پیر های شمالی رو شدیدا خدشه دار کنه به شکلی که اصلا یکی از قسمت های به اصطلاح طنز که اگر خنده ای بر لبهای مخاطبین قرار است بیندازه که آن هم از روی تمسخره بر عهده ی این پیر مرد شمالی باشه.

حسين
در پاسخ به مجید

دوست عزيز بهتره شما نيمه پر رو ببينيند ، يكي از بهترين نكات اين مجموعه اين بود كه افراد نشون داده شده عليرغم تمام مشكلاتي كه برايشان پيش مياد و مشكلاتي و بيماريهايي كه والدين شان دارند ، از احترام و تكريم والدين كم نمي گذارند و كوچكترين بي حرمتي رو روا نمي دارند

سینا از علی آبادکتول

من اهل علی آبادکتولم
به اقای مقدم بگیدعلی آبادکتول روستا نیست که این جوری نشون دادن.لهجه هم معلوم نیست مال کجاست.فقط موسیقی مال علی آبادکتول بود

ناشناس
در پاسخ به سینا از علی آبادکتول

جدی؟ من فکر می کردم علی آباد باید روستا باشه.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.