راه تمدن‌سازی اسلامی را اشتباه نرویم؛
کشتی طلا ارزش هنری دارد یا نقاشی فرشچیان؟
تنها ویژگیِ هنری این اثر، درج قرآن و نام ائمه بر آن است که ای کاش این اتفاق نیز رخ نمی‌داد، چون قطعاً با آموزه‌های قرآنی و شیعی در تضاد است. هنرِ دینی، هنر فرم است و نه هنر متریال؛ بنابراین، باید از خلق آنچه متکی بر متریال است و از قضا به جای نمایش تمدن دینی، دین گریزی را در پی دارد، به شدت گریزان بود.
پس از رونمایی از کشتی طلا که بر بدنه آن، متن قرآن حک شده، نقدهایی درباره اینکه اساساً چرا باید در این شرایط اقتصادی مردم ایران، چنین اثری خلق شود، مطرح شد؛ اما سوای ابعاد اقتصادی، این پرسش مطرح است که آیا اساساً ساخت کشتی طلا وجهه هنری پررنگی دارد و مثلاً اثر را اکنون میتوان در حراجی‌های بزرگ هنر جهان به عنوان یک اثر برجسته تاریخی عرضه کرد و با سیل مشتریان مواجه شد و آیا متریال این اثر بر جنبه هنری‌اش نمی‌چربد؟
به گزارش «تابناک»؛ پس از رونمایی از کشتی طلا، که بر بدنه طلایی‌اش متن قرآن کریم درج شد و نقدهای بسیار گسترده از سوی تمامی طبقات از جمله روحانیون به این حرکت ـ آن هم در این دوران حساس ـ مطرح شد، روابط عمومی آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س) با صدور بیانیه‌ای به جای اینکه مجموعه را کشتی طلا بخواند، «قرآن مطلا» خواند و تأکید کردند: «این قرآن، با طراحی و هزینه شخصی آقای موسویان (سازنده کشتی) تولید شده که به درخواست سازنده آن و هماهنگی به عمل آمده از سوی استانداری قم برای مدتی کوتاه جهت بازدید عموم مردم به موزه آستانه مقدس منتقل شده بود و طبق نیت شخصی مالک، این اثر به حرم امام حسین ـ علیه‌السلام ـ اهدا میشود.»
حتی اگر بتوان این موضع گیری را به سختی پذیرفت که سازنده کشتیِ طلا با هزینه شخصی چنین اثری آفریده، این پرسش مطرح است که واقعاً از چه پشتوانه مالی برخوردار بوده و در عین حال چه معونیتی در ساخت کشتی طلا ـ که بر بدنه آن قرآن نوشته شود ـ هست که این شخص به دنبال آن رفته است؟ قطعاً قرآن نگاری ارزشمند و قابل تقدیر است، ولی آنچه اهمیت دارد، بستر نگارش قرآن و کیفیت نگارش آخرین کتاب آسمانی نازل شده برای بشریت است.
بدون شک، همه ادیان به دنبال افزایش جلوه‌های تمدنی بوده‌اند و در اسلام نیز جلوه‌های تمدنی یک اتفاق مهم و مداوم است که به دلایل فراوانی باید مورد توجه قرار گیرد. در قرون پیشین، کلیسا برای گسترش جلوه‌های تمدنیِ مسیحیت، آثار هنری نظیر نقاشی ها و مجسمه های باشکوه را به هنرمندانی چون میکل آنژ و لئوناردو داوینچی سفارش می‌داد و بسیاری از نقاشی‌ها و مجسمه‌هایی که هنرمندان غربی در قرون گذشته خلق کرده‌اند، یا مستقیم توسط کلیسا و یا متدینین مسیحی سفارش داده می شد.
در اسلام نیز رویه به همین شکل بوده و عمدتاً در قالب ساخت مسجد و بناهای مذهبی و یا نگارش قرآن خطی از سوی شاهانِ مذهبی و یا مذهبیون در قرون پیشین شاهد ظهور و بروز جلوه‌های تمدنیِ اسلامی بوده‌ایم. شمار این مساجد در قلمرو ایران و در گستره کشورهای اسلامی بسیار قابل توجه است و بسیاری از قرآن‌های تاریخی نیز به واسطه دقت در نگارش و جنبه‌های هنری‌اش، جزو ارزشمند‌ترین کتب تاریخی در دسترس بشر هستند که معمولاً کمتر به حراج‌های بزرگ هنری می‌رسند.
نوع خلق جلوه‌های تمدنی در اسلام و سیر تطور هنر اسلامی تا به امروز، حاوی گزاره ای بسیار مهم است و آن گزاره، ارجحیت فرم هنری بر متریال و مواد مورد استفاده در آثارِ هنری اسلامی از جمله نسخ تاریخی قرآن است. هنر اسلامی همواره توسط اشخاصی حفظ شده و ارتقا یافته و آنان توانسته اند فرم هنر را ارتقا بخشند و شکوه خلق اثر با ارائه فرمی منحصر به فرد را در مقابل چشمان شگفت زده ناظران نمایان سازند.
با نیم‌نگاهی به این کشتی طلا ـ سوای بحث نگارش قرآن بر بدنه آن ـ این پرسش مطرح میشود که اگر این اثر دارای فرم هنری زیبا و منحصر به فرد است، آثار هنرمندانی چون استاد فرشچیان که بزنگاه‌ها در تاریخ بشریت، اسلام و تشیع را به شیوه‌ای ماندگار به تصویر کشیده، چه نام دارد؟
حقیقت آن است که این کشتی نه فرم زیبایی دارد و نه ساختار هنری پیچیده و خاصی است که خلق آن دارای ارزش‌های هنری ویژه است. تنها ویژگیِ هنری این اثر، درج قرآن و نام ائمه بر آن است که ای کاش این اتفاق نیز رخ نمی‌داد، چون قطعاً با آموزه‌های قرآنی و شیعی در تضاد است.
در این شرایط باید پرسید، وقتی هنرمندی چون فرشچیان با متریالی متشکل از چند کیلوگرم رنگ و یک بوم نقاشی و متکی بر دستان ظریفش، شکوه را به نمایش می‌گذارد، چرا باید با متریال جبران ضعف فرم و قالب اثر را کرد و در عین حال، خواسته یا ناخواسته، ثلمه‌ای به باور جمعی از مسلمانانِ نیازمند به باورهای اسلامی وارد کرد؟ هنرِ دینی، هنر فرم است و نه هنر متریال؛ بنابراین، باید از خلق آنچه متکی بر متریال است و از قضا به جای نمایش تمدن دینی، دین گریزی را در پی دارد، به شدت گریزان بود.
بی‌شک اثری چون ترجیع بند مشهور محروم محتشم کاشانی ـ که دو بیت آن در ادامه تقدیم میشود ـ جلوه‌های تمدنی پررنگ تری برای اسلام و تشیع دارد و در تاریخ مانا خواهد بود و این مگر به جز ارائه زیبای فرم متکی بر اعتقاد قلبی است؛
کشتی شکست خورده طوفان کربلا
در خاک و خون طپیده میدان کربلا
گر چشم روزگار بر او زار می‌گریست
خون می گذشت از سر ایوان کربلا
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنر خود را نه ! . پول خود را .
هنری که در کار نبوده .
متاسفانه اکثر دوستانی که نظر دادند اطلاع ندارند که این کشتی با هزینه شخصی ساخته شده (حدود 40 میلیون تومان)نه از بیت المال و در موزه حرم برای بازدید عموم و مسولان محلی رونمایی شده بود و در تهران در کنار کنفرانس وحدت توسط رییس جمهور بازدید شد.خود سازنده هم گفته برای اهداء به حرم امام حسین میده و فقط 140 گرم طلا بکار رفته.هر کسی دوست داره درباره مالش تصمیم بگیره.یکی برج میسازه و این بنده خدا کشتی طلا
یعنی این کشتی قراره کسی را نجات بده ؟ اینها همه ریا و مطرح شدن است
اگر کار کرده بودی این حرف را نمی زدی قطعا" پول کار نکرده داری
مطمئن با ش پول کارکرده خرج این خودنمایی ها نمی شود . اگر امام حسین (ع) زنده بود و این پول و طلا را بهش می دادند قطعا" خرج بینوایان می کرد . برای همینه که تا قیام قیامت در قلب همه مردم چه مسلمان و چه غیر مسلمان جا دارد .مگر همه امامان و پیامبران رسالت شان خوبی و نیکی و دستگیری از نیازمندان نیست
یک میلیارد دلار هم بعنوان صلیب سرخ رفت لبنان
دیروز چادر نازک زلزله زدگان سرپل ذهاب کرمانشاه را باد و بوران پاره کرد و با خود برد. خدایا صبر
با سلام-کل هزینه ساخت کشتی طلا 40 میلیون تومان بوده که هنرمند سازنده آن را از جیب خودش داده (پس به هیچ کس ربط نداره که چرا ساخته) ثانیا در کل این اثر هنری کلا 120گرم طلا استفاده شده
معلومه دلت خیلی خوشه قناری؟
120
گرم طلا برات مهم نیست ؟
بگو 1 گرم
چراااا؟ یک گرم هم باید خارج بشه
سلام
وقتی خبر درست نقل نشود تهمت و ...... سرازیر میشود
طبق نقل از سازننده ورق های برنزی و برنجی آبکاری شدند آنهم با 140 گرم طلا این همه شایعه برای
تازه این کار با پول شخصی انجام شده هر کسی اختیار مال خود را دارد بله میتوان توصیه کرد
این کار اصلا درست نبود و این باعث تخریب قران و اسلام هستش
چرا ایمه جمعه و حوزه علمیه سکوت کرده و این نوع کارها را محکوم نکرده. ای خد . در حالیکه زلزله زدگان سر پل در سرما جا و مکان ندارن
قرآن زینت دلهای مومنان است و دل مومن متصل به عرش الرحمان است .طلا جزء سنگهای قیمتی است و برای زینتهای دنیایی است ....
شهر قم که مهد علمای ساده زیست است چرا اجازه داده چنین اثر اشرافی به نام آنها تمام شود.
آیا این عمل با ساده زیستی اهل بیت همخوانی دارد.
واقعا جای تاسف
به نظر علمای قم با این کارها کسی دیگر پای منبر آنها به حرفشان گوش خواهد داد.
"هنرِ دینی، هنر فرم است و نه هنر متریال؛ بنابراین، باید از خلق آنچه متکی بر متریال است و از قضا به جای نمایش تمدن دینی، دین گریزی را در پی دارد، به شدت گریزان بود."
آیا این که نوشته اید بمثابه یک چماق است برای شما،
یا نه، بعنوان یک اصل قبول دارید؟
اگر چنین است پس چرا با این وضع بد اقتصادی ده ها کیلو صرف این مزار و اون آرامگاه میشود با آب وتاب منغکس میکنید؟ و یا دست کم سکوت را ترجیح می دهید؟
خوب بهترین توجیه را خود سازنده اش بیان کرده!کشتی از طلا نیست مطلا است یعنی بعضی قسمتهاش طلایی است وبه هزینه خود شخص ایجاد شده . کجاش اشکال داره ؟زود قضاوت کردن بدترین خصوصیتی است که یک انسان میتواند داشته باشد.
محمد آقا شما شدی وکیل سازنده در کشوری که مردم از فقر سطل زباله را جهت سیر کردن شکمشان جستجو می کنند . در کشوری که عده ای در معابر می خوابند . در کشوری که عده ای برای خرج روزانه شان تن فروشی می کنند . در کشوری که کارگران کارخانه
ها و معادن چندین ماه حقوق کم خود را نیز دریافت ننموده اند . در کشوری که جوانان بیکار فروان دارد . در کشوری که ....... بنظر شما کجاش به اسلام نزدیکتر است که این پولها صرف کار های خیر شود و یا صرف بزک کردن . به وجدان خود مراجعه کن و خودت را بگذار جای هرکدام از این افراد
هنر دینی نه هنر فرم است و نه متریال.
بلکه محتوایی است.
عاقلان دانند بعدشما بانوع شغلت 70کیلوطلا راازکجا آوردی ؟
اثر هنری نمی باشد و حیف و میل بیت المال است هر چند گفته میشود با هزینه شخصی بوده است کار نادرستی صورت گرفته ملی بدتر از آن رونمایی آن توسط مسئولان روحانی قم میباشد .
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.