تابناک گزارش می دهد؛
روغن و لاستیک خودرو در مسیر جهش غیرمنتظره! / ستاد تنظیم بازار یا ستاد بدون نظارت؟
با خروج روغن موتور و لاستیک از کانال قیمتگذاری دستوری، قرار است بازار وارد فاز جدیدی شود و به تبع آن هزینههای نگهداری خودرو قرار است با جهشی غیرمنتظره، سبد معیشتی خانوار را دوباره تحت فشار قرار دهد ؛ اما چرا این تصمیم در حساسترین زمان سال اتخاذ شده و چرا هیچ تضمینی برای عرضه با ظرفیت کامل دریافت نشده است را در ادامه گزارش به آن می پردازیم.

به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک ، یک بازی خطرناک در بازار روغن موتور و تایر در جریان است و آن این است که ستاد تنظیم بازار با آزاد کردن قیمت روغن بنزینی و لاستیک سواری، اما نگه داشتن سایر محصولات در نظام دستوری، باعث ایجاد یک دوگانگی قیمتی شده است که این حرکت، نه تنها جلوی تورم را نمیگیرد، بلکه انگیزهای برای تولیدکنندگان ایجاد میکند تا ظرفیت خود را به سمت محصولات آزاد ببرند و محصولات اصلی را با کمبود عرضه مواجه کنند.
در فاصله کمتر از یک هفته، دو بازار ملموس سبد هزینه خانوار یعنی روغن موتور و لاستیک خودرو با یک تصمیم مشترک از قید قیمتگذاری دستوری دولت رها شدند به طوری که از یکسو انجمن پالایشگاههای روغنسازی ایران با نامهای 4 غول تولید روغن کشور را از شمول قیمتگذاری تثبیتی خارج کرد و از سویی دیگر شرکت آرتاویل تایر یا همان تولیدکننده گلدستون با نامهای به سازمان بورس، خبر داد که قیمت لاستیک سواری تا پایان ۱۴۰۵ به خود تولیدکننده واگذار شده است اما توجیه دولت درقبال این آزادسازی افزایش تولید و تعدیل قیمت ها اعلام شد درحالی که تجربه سالهای اخیر نشان میدهد که آزادسازی بیش از آنکه به تعدیل قمیت منتهی شود، به جهش غیرمنتظره ختم می شود.
روغن موتور و آزادسازی بدون عدد
بر اساس نامه انجمن پالایشگاههای روغنسازی ایران، خطاب به مدیران عامل نفت بهران، نفت سپاهان، نفت پارس و نفت ایرانول، روغن موتور بنزینی مطابق مصوبه ستاد تنظیم بازار از شمول قیمتگذاری تثبیتی خارج شده است که این مساله سازوکار جدید قیمتگذاری را نشان می دهد اما مبهمترین بخش همینجاست که مبنای قیمت گذاری بهای تمامشده به همراه سود مصوب است درحالی که تا پیش از این افزایش قیمت در چارچوب ضوابط سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان بود و همین مساله چراغ سبزی به گرانی ها خواهد بود .
همچنین در این نامه میزان درصد افزایش آورده نشده است درحالی که نرخ نهایی به سازمان حمایت برای نظارت الزامی بود ضمن اینکه دامنه شمول افزایش قمیت فقط روغن موتور بنزینی است و سایر روانکارها تأیید نشده است و به نظر می رسد روغن دیزلی همچنان مشمول روال قبلی باشند.

بنابراین از آنجایی که درصد افزایش قیمت اعلام نشده و بهای تمامشده نیز یک عدد شناور است؛ و به دلیل اینکه بخش بزرگی از مواد اولیه روانکارها ازجمله پایه روغن و افزودنیها وارداتی یا ارزبر است این به این معناست که فرمول جدید محاسبه بهای تمامشده به همراه سود یک معادله با دو مجهول است هم نرخ ارز و هم نرخ مواد اولیه آن مشخص نیست به همین جهت تا زمانی که این دو تثبیت نشوند، هر ماه یک بهای تمامشده جدید متولد میشود و هر ماه یک قیمت جدید برای مصرف کننده متولد می شود.
البته هیچ اشارهای به سهم بازار یا تعهد عرضه نیز نشده است و گرچه دولت قیمت را آزاد کرده، اما هیچ تضمینی برای اینکه تولیدکننده با ظرفیت کامل عرضه کند، دریافت نکرده است بنابراین آزادسازی بدون تعهد عرضه، بیشتر شبیه انتقال رانت از مصرفکننده به تولیدکننده است.
پشت پرده آزادسازی قیمت لاستیک
شرکت مجتمع صنعتی آرتاویل تایر یا برند گلدستون در نامهای به اداره نظارت بر ناشران گروه شیمیایی و غذایی سازمان بورس، اعلام کرد اختیار تعیین نرخ فروش تایرهای سبک تا پایان سال به تولیدکنندگان واگذار شده است و دلایل خود را اصلاح ساختار قیمتگذاری، کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار و بهبود تأمین مواد اولیه عنوان کردند اما خود شرکت تصریح کرده که محصولات مشمول این مصوبه، حدود ۵ درصد از حجم تولیدات این شرکت را تشکیل میدهند اما مساله این است که وقتی سهم مشمول ۵ درصد است بازار با قیمت انتظاری جلو میرود، نه با قیمت واقعی و قیمت انتظاری همیشه بالاتر از قیمت واقعی است.
اما مسئلهای که ستاد تنظیم بازار باید به آن پاسخ دهد این است که این نخستین بار نیست که لاستیک آزاد میشود. پیش از این نیز یزد تایر (با افزایش ۲۳ درصدی لاستیکهای رادیال در ۲۵ مهر ۱۴۰۵) و کویر تایر (با افزایش ۱۰ درصدی تایرهای رادیال سواری) قیمتها را بالا بردند. در آن دوره نیز که قیمتگذاری دستوری برقرار بود، تولیدکنندگان با نامه به بورس قیمتها را افزایش دادند. اکنون که قیمتگذاری دستوری برداشته شده، سوال اصلی این است: چه مکانیزمی مانع تکرار این الگو با شدتی بسیار بیشتر میشود؟

وقتی ستاد تنظیم بازار، قیمتها را به هیولای تورم سپرد!
ستاد تنظیم بازار که هدف از این طرح را تعدیل قیمتها اعلام کرده است اما ابزارش چیزی جز آزادسازی نیست و در اقتصادی که تورم انتظاری بالاست و بازار انحصاری برای لاستیک و روغن وجود دارد باید گفت که آزادسازی تقریباً همیشه به افزایش قیمت میانجامد و نه تعدیل البته اگر هدف واقعاً تعدیل بود، باید افزایش عرضه و شفافسازی زنجیره توزیع انجام می شد نه صرفاً برداشتن سقف قیمت.
همچنین ستاد تنظیم بازار، قیمت روغن موتور بنزینی و لاستیک سواری را آزاد کرده، اما روغن دیزلی و لاستیک سنگین را در نظام دستوری نگه داشته است و نتیجه چیزی جز دوگانگی قیمتی در یک صنعت واحد نیست از یکسو تولیدکننده انگیزه پیدا میکند مواد اولیه و ظرفیت تولید را به سمت محصول آزاد ببرد و محصولات دستوری مانند دیزلی و سنگین که با کمبود عرضه مواجه شود.
البته سازوکار نظارتی، اعلام نرخ نهایی به سازمان حمایت نیز بازمی گرددو در حالی که سازمان حمایت در همه سالهای گذشته نشان داده توان بازگرداندن قیمت اعمالشده را ندارد و نظارت در بازار مصرفکننده، عملاً نظارت نیست بلکه بیشتر ثبت وقایع است.
بنابراین اگر قیمت آزاد شود و افزایش شدید باشد، سبد معیشتی خانوار که همین حالا با فشار تورم و بحث افزایش حقوق دستوپنجه نرم میکندهیچ جبرانی دریافت نمی کند و هیچ بسته حمایتی یا کالابرگ نیز برای این دو قلم اعلام نشده است آن هم درحالی که این تصمیم در آستانه پایان سال گرفته شده است؛ همان فصلی که تقاضای لاستیک برای سفرهای نوروزی و تعویض زمستانی و روغن موتور برای سرویسهای پایان سال به اوج میرسد.
ستاد تنظیم بازار که مدعی تعدیل قیمتهاست، در واقع از ابزاری استفاده میکند که با هدفش در تضاد است. در اقتصادی که تورم انتظاری بالاست و بازار لاستیک و روغن با وضعیت شبهانحصاری روبروست، آزادسازی بهجای تعدیل، منجر به افزایش قیمت میشود. اگر هدف واقعاً تعدیل بود، باید به جای صرفاً برداشتن سقف قیمت، بر «افزایش عرضه» و «شفافسازی زنجیره توزیع» تمرکز میشد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چی شد اینهمه قرآن و نهج البلاغه خواندن
مسعود پزشکیان در اتاق تاریک و سرد و زیر نور چراغ مطالعه چنین تصمیماتی میگیره.
مغول ها با ایران اینکار رو نکردن که دولت پزشکیان کرد
البته ستاد تنظیم جیب خود نه بازار
پناه مردمدولت بود که این همتو زرد درآمد در زمان پزشکیان
حب خداروشکر این مشکلم حل شد...
قیمت یک ۲۰ لیتری روغن بهران بندر دیزل امروز ۲۳ ملیون تومان بود درحالی که تابستان میخریدم ۶ملیون و ۸۰۰ و پارسال تابستان ۲ملیون و دویست بود یعنی تو ۱۴ ماه ده برابر
تازه شما میگید قیمت دستوری هنوز هست
ما موتور آب کش داریم کشاورزی میکنیم یعنی هزینه یک ساعت پمپ آب ۳۵۰ هزار تومان میشودفقط روغن
من چه بکارم که جواب بدهد فقط درخت را نگه داشته ایم آنهم با ضرر چون سرمایه چند دهه ای نابود میشود و کشت دیم و آبی تعطیل شد امسال
ما یک کشور بدون زیرساخت تولیدی کارخانه مواد اولیه نیستیم . این قیمتها تحمیل به مصرف کننده منصفانه نیست.
باسلام حالا که قیمتش رو آزاد کرد حداقل آب وبرق وگاز رو براساس قیمت آزاد حساب کنند
از اصناف مربوطه و کسبه در این صنف گزارش تهیه کنید .
این همه ادعای خود کفایی هزینه کجارفت چی شد برام قابل قبول نیست زیرساخت های تولید همه از بانک مرکزی از طریق وام برداشت از بیت المال بیشتر از سی سال انجام شده، مواد اولیه که پایه نفت خام رایگان استخراج با وجود تحریم ها صادر که نمیشه پولش برگرده داخل کشور ، هزینه های دستمزد تجهیزات دستگاهی تعمیرات همه به ریال چرا هرماه به ما ۳۰درصد تورم گرونی تحمیل میکنند یه کسی بیاد جواب بده
دولت پزشکیان غیر از گران کردن و کوچک کردن سفره مردم کاری ندارد. یک رئیس جمهور بی برنامه و تعدادی وزیر نالایق که بر اساس رفیق بازی و باند بازی سر کار آمده اند تیشه برداشته و به ریشه اقتصاد و معیشت مردم می زنند.
وای بر ما با این دولت بی مسئولیت که در این شرایط اقتصادی همه تصمیماتش به نفع سرمایه داران و رانت خواران است.
الان من کارمند حقوق بگیر از پس سیر کردن شکم زن و فرزندان بر نمی آیم چه برسه به هزینه نگهداری خودرو. مجبورم با همین لاستیک کهنه و صاف شده و روغنی که مدتها از تاریخ تعویض آن گذشته فقط رفت و آمد ضروری انجام دهم
دوساله که همه چیز از کنترل دولت محترم خارج شده و رسیدن به تورم ۳۰۰درصد محصول این اتقاق مبارکه!
دولت تصمیم به نابودی مردم گرفته و متاسفانه برنامه ای جز بیچاره کردن مردم ندارد.
به نظر میرسه در بدنه دولت عمدا دارن نارضایتی مردم را دامن می زنند
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.